CPR, "kardiyopulmoner resüsitasyon" ifadesinin kısaltmasıdır ve halk arasında kalp masajı ve suni solunum olarak bilinir. "Kardiyo" kalbi, "pulmoner" akciğerleri, resüsitasyon ise kalbi veya solunumu durmuş bir kişiyi hayata döndürmek için yapılan müdahaleleri ifade eder. Ani kalp durmasında kişinin hayatta kalma şansı her geçen dakika azalır. Beyin oksijensiz kaldığında birkaç dakika içinde hasar görmeye başlar. Olay yerinde bulunan kişilerin hemen CPR'a başlaması ve mümkünse bir otomatik eksternal defibrilatör (OED) kullanması, hayatta kalma şansını iki ila üç kat artırabilir.
DevamıTekerlekli sandalye kullanan hasta, yaşlı veya engelli bir bireyi merdivenden indirmek ve çıkarmak hem zor hem de tehlikelidir. Manuel (aküsüz) tekerlekli sandalyeler ortalama 10 ile 20 kg arasındadır. Sandalyede oturan kişinin ağırlığı da eklendiğinde taşınması gereken toplam yük çoğu zaman 70-80 kg'ı, daha hafif bir kişide bile 45-50 kg'ı bulur. Bu nedenle taşıma işi genellikle iki veya üç kişiyle yapılır; hem taşınan kişi hem de taşıyanlar için düşme ve sakatlanma riski oluşur. Merdiven döner yapıdaysa işlem daha da zorlaşır. Merdiven inme-çıkma cihazları, bu işi tek bir refakatçinin güvenli şekilde yapabilmesi için tasarlanmıştır. Evde bireysel kullanımın yanında, asansörü veya rampası olmayan binalarda erişilebilirliği sağlamak için okullar, kurslar, kamu binaları, oteller ve toplantı salonları gibi yerlerde de kullanılır.
DevamıUykuda solunum durması olarak bilinen uyku apnesi (sleep apnea), uyku sırasında solunumun tekrar tekrar durması veya azalmasıyla ortaya çıkan bir uyku bozukluğudur. Solunum durduğunda kandaki oksijen düşer ve beyin, kişinin yeniden nefes alabilmesi için uykuyu kısa süreliğine böler. Kişi bu uyanmaların çoğunu hatırlamaz, ancak uyku bölündüğü için derin ve dinlendirici bir uyku mümkün olmaz. Bunun sonucunda gün boyunca yorgunluk, uykululuk ve gerginlik hissedilir. Tedavi edilmeyen uyku apnesi yüksek tansiyon, kalp ritim bozuklukları, kalp krizi ve inme riskini artırır; gündüz uykululuğu nedeniyle trafik ve iş kazası riskini de yükseltir. Uyku apnesi tedavi edilebilen bir hastalıktır. Belirtiler varsa önce hekime başvurulur; hekim gerekli görürse uyku testi yapılır. Bu teste polisomnografi (PSG) denir. Test sonrasında hazırlanan raporda yer alan apne hipopne indeksi (AHI), tanı ve tedavi için en önemli değerlerden biridir. AHI, tedavide kullanılan PAP cihazlarının raporlarında da yer alır.
DevamıAtmosferdeki havanın yaklaşık %21'i oksijendir. Oksijen gazı 1800'lü yıllardan itibaren tedavi amacıyla kullanılmaya başlanmış, günümüzde ise özellikle solunum yolu hastalıklarının tedavisinde olmazsa olmaz hale gelmiştir. Sağlıklı bir insan için havadaki oksijen yeterlidir; ancak solunumla ilgili rahatsızlıkları olan kişiler ek oksijen desteğine ihtiyaç duyabilir. Ek oksijen sağlayan iki temel tıbbi ürün vardır: oksijen tüpleri ve oksijen konsantratörleri. Oksijen tüpü, önceden doldurulmuş oksijen gazını depolar; gaz kullanıldıkça azalır ve bittiğinde tüpün yeniden doldurulması gerekir. Oksijen konsantratörü ise ortam havasındaki oksijeni ayırarak kendisi üretir ve elektrikle çalışır. Bu nedenle evde sürekli oksijen kullanan hastalar için konsantratör, dolum ihtiyacını ortadan kaldırarak işletme maliyetini düşürür. Elektrik gerektirmeyen oksijen tüpü ise taşınabilir kullanımda, hasta transferinde ve elektrik kesintisinde yedek olarak öne çıkar. Tüpler, üretildikleri malzemeye ve kapasitelerine göre farklı ağırlık ve kullanım amaçlarına sahiptir; tek başına kullanılabildikleri gibi başka solunum cihazlarına bağlanarak da kullanılabilirler.
DevamıSolunum, 1 nefes alma ve sonrasında 1 nefes verme eylemlerinin tamamıdır. Solunumun verimli olması dokuların yeteri kadar oksijenlenmesini sağladığı gibi karbondioksitin de vücuttan yeteri kadar atılmasını sağlar. Böylece vücuttaki oksijen ve karbondioksit gazlarının miktarı normal seviyede tutulur. Solunumun verimi azalırsa vücudun asit baz dengesi bozulabilir ve organlar zarar görebilir. Bu riskin azalması için nefesin güçlendirilmesi ve solunum kapasitesinin arttırılması gerekir. Bunun için de solunum egzersiz cihazları kullanılabilir. Bu cihazlar, "triflo" veya "triflow" olarak da bilinir, solunum yollarıyla ilgili KOAH, bronşit veya astım gibi hastalıkların tedavi süreçlerine destek sağlar. Cihazların tekli, ikili, üçlü ve dörtlü modelleri mevcuttur. Uygulamanın literatürdeki adı insentif spirometridir. Amacı, solunum problemi yaşayan kişilerde akciğer kapasitesini arttırmak ve nefes darlığını azaltmaktır. Sadece hastaların değil solunum kapasitesini arttırmak isteyen sağlıklı kişilerin de kullanabildiği bir üründür. Yapılan egzersizler sayesinde solunum kasları güçlenmektedir.
DevamıAkciğer göğüs boşluğu içinde bulunur ve solunumun en önemli organıdır. Göğüs boşluğunun sağ ve sol yanlarında bulunan iki ayrı parçadan meydana gelmiştir. Sağ akciğer 3 loblu, sol akciğer ise 2 lobludur. İçi hava ile dolu olan akciğer keseciği (alveol) adı verilen boşluklardan oluşur. Keseciklerdeki hava, bronşçuklar, bronşlar, soluk borusu (trake), gırtlak, yutak, ağız ve burun yolları ile atmosfer havası ile birleşir. KOAH (kronik obstrüktif akciğer hastalığı) ise bir akciğer hastalığıdır. Akciğer hastalığı olduğu için solunumu ciddi şekilde etkileyebilir. Bulaşıcı değildir. KOAH genellikle, akciğerleri meydana getiren alveol adı verilen keseciklerin tahribatıyla oluşur. Zararlı gazların uzun süre solunması sonucu akciğerlerde oluşan, kronik bronşit ve amfizeme bağlı olarak gelişen, kronik, geri dönüşümsüz ve ilerleyici olan, hava akımı kısıtlanması ile karakteristik bir hastalıktır. Diğer bazı solunum hastalıklarıyla karıştırılabilir. Kronik bronşit ya da amfizemi olan bir hastada KOAH geliştiğini söyleyebilmek için kronik hava akımı kısıtlanmasının meydana gelmiş olması gerekir. Solunumun kısıtlanmasıyla birlikte vücuda yeteri kadar oksijen alınamaması ve vücuttan karbondioksitin yeteri kadar atılamaması gibi sorunlar meydana gelebilir. Tedavide hekim önerisiyle oksijen tüpü, oksijen konsantratörü, BPAP ve BPAP ST gibi cihazlar uygun parametrelerde ayarlanarak kullanılabilir.
DevamıPulse oksimetreler, dakikadaki kalp atış hızını ve kandaki oksijen seviyesini kolay ve hızlı şekilde ölçebilen, gerektiğinde kayıt altına alabilen cihazlardır. 1970'li yıllarda geliştirilmiş, 1980'li yıllardan itibaren hastanelerde yaygın olarak kullanılmaya başlanmıştır. Özellikle anestezi ve yoğun bakım ünitelerinde vazgeçilmez tıbbi cihazlardan biri olmuştur. Doğrudan parmaktan ölçüm yapan cihazlar olduğu gibi alından veya kulaktan ölçebilen cihazlar da vardır. Kandaki oksijeni ölçerken kullanılan çalışma prensibi “dokudan geçen ışıktan faydalanarak oksijen oranını tespit etme” prensibidir. Hastadan kan almaya gerek kalmadan kullanılabilen güvenli, ağrısız ve çabuk sonuç veren cihazlardır. Cebe sığabilecek boyutlarda üretilen modelleri de mevcuttur. Sadece ölçüm yapan cihazlar olduğu gibi ölçüm verilerini kayıt altına alabilen cihazlar da vardır. Kayıtlar, cihazın kendi ekranından veya bir bilgisayarla bağlantı yapılarak haricen incelenebilir. İnternete bağlanabilen pulse oksimetreler ise ölçüm verilerini bir sunucu üzerine kayıt edebilir. Böylece tüm kayıtlara her zaman ve her yerden ulaşmak mümkün olabilir. Pulse oksimetreler günümüzde sağlık kuruluşlarının neredeyse her biriminde kullanılır. Hastaların evde bakım sürecinde de en gerekli cihazlardan biridir.
Devamı
