Icerige gec / Skip to content
English

Hasta Karyolası Çeşitleri Nelerdir?

Genellikle hastanelerin servislerinde ve yoğun bakım ünitelerinde gördüğümüz, gerektiğinde evlerde de kullanılabilen, hastanın konforunu artırmak ve bakımını kolaylaştırmak için üretilmiş yataklara hasta karyolası veya hasta yatağı denir. Bu ürünler sağlık çalışanlarının ve refakatçilerin hastaya müdahale etmesini de kolaylaştırır. Hasta karyolaları çoğunlukla kolay taşınabilmesi için tekerlekli, hastanın yataktan düşmemesi için de yan korkuluklu üretilir. Hasta karyolaları motorlu ve motorsuz olmak üzere iki ana gruba ayrılır ve bu gruplar da işlevlerine göre alt çeşitlere ayrılır.

Hasta Karyolası Çeşitleri Nelerdir?

Hasta karyolaları motorlu ve motorsuz (manuel) olmak üzere iki gruba ayrılır. Motorsuz olanlar sabit, bir ayarlı, iki ayarlı ve üç ayarlı olmak üzere dört çeşittir. Motorlu hasta karyolaları ise bir motorlu, dual motorlu, iki motorlu, üç motorlu, dört motorlu ve kolon motorlu olmak üzere altı çeşitte incelenebilir.

Motorlu hasta karyolaları elektrikle çalışır ve bir kumandası vardır. Tüm işlevleri kumanda ile kontrol edilir. Motor sayısı arttıkça karyolanın işlevleri de artar. Hiçbir ayar mekanizması olmayan sabit hasta karyolaları da vardır. Hasta karyolaları korkuluklu veya korkuluksuz, lazımlıklı veya lazımlıksız, tekerlekli veya tekerleksiz, ahşap kaplama veya metal olabilir.

Hastanın yataktan kalkmadan tuvalet ihtiyacını giderebilmesi için lazımlıklı hasta karyolaları üretilir. Lazımlıklı modellerin orta bölümünde tuvalet ihtiyacı için bir boşluk bulunur. Bu boşluk hem karyolada hem de üzerine konulan yatakta vardır.

Hasta karyolalarının üretiminde kullanılan malzemeler de çok önemlidir. Kalın çelik profilden üretilmiş karyolalar daha dayanıklıdır. Tekerleklerin kalitesi karyolanın taşıma kapasitesini ve kullanım kolaylığını etkiler. Kullanılan boya ve işçilik ürünün kullanım ömrünü uzatır. Bazı hasta karyolaları yalnızca metal profilden üretilir, bazılarında ise antibakteriyel plastik (ABS) kaplama bulunur. Plastik kaplamalı modellerin görünümü metal olanlara göre daha estetiktir. Ahşap kaplama hasta karyolaları da vardır. Evde kullanılacak karyolalarda plastik veya ahşap kaplamalı modeller, ev ortamına daha iyi uyum sağladığı için hastanın psikolojisine olumlu katkı sağlayabilir.

Hastanelerde genellikle üç veya dört motorlu hasta karyolaları tercih edilirken evlerde daha uygun fiyatlı olan dual motorlu veya iki motorlu karyolalar tercih edilebilmektedir. Manuel karyolalar ise motorlu olanlardan daha ucuzdur. Hastanın konforu için ihtiyaçlarını karşılayabilecek özellikte bir karyola seçilmelidir.

Manuel (Motorsuz) Hasta Karyolası Nedir?

Manuel hasta karyolalarının işlevleri elle ayarlanır ve bu karyolalarda elektrikle çalışan motor bulunmaz. Bir, iki ve üç ayarlı olmak üzere üç çeşidi vardır. Bir ayarlı olanlarda yalnızca sırt bölümü, iki ayarlı olanlarda hem sırt hem de ayak bölümü hareketlidir. Üç ayarlı olanlarda ise iki ayarlıya ek olarak yükseklik ayarı bulunur. Tamamen mekanik olan bu karyolaların kullanımında refakatçinin yardımı gerekir.

Ayak bölümü hareketli olan hasta karyolalarının da iki çeşidi vardır. Ayak bölümünün tek veya iki parça olmasına göre karyolanın üzerine konulan yatak da tek veya iki parça olarak seçilir. Ayak bölümü iki parça olanlar yukarı doğru hareket ederken diz kısmından kırılır ve hasta için daha konforlu bir pozisyon sağlar. Bu özellik elektrikli hasta karyolalarında da bulunur.

Manuel hasta karyolalarında krank kolu, hidrolik piston, amortisör veya kademeli makas gibi mekanik sistemler kullanılır. Bu nedenle elektrikli modellere göre daha uygun fiyatlıdır.

Bir ayarlı manuel hasta karyolası

Bir ayarlı manuel hasta karyolası

Bir ayarlı manuel hasta karyolası

İki ayarlı manuel hasta karyolası

İki ayarlı manuel hasta karyolası

İki ayarlı manuel hasta karyolası

Üç ayarlı manuel hasta karyolası

Motorlu Hasta Karyolası Çeşitleri Nelerdir?

Motorlu hasta karyolaları bir motorlu, dual motorlu, iki motorlu, üç motorlu, dört motorlu ve kolon motorlu olmak üzere altı çeşitte incelenebilir. Motorlar karyolanın altına monte edilir ve kumanda ile kontrol edilir. Bu karyolalara kumandalı hasta karyolası veya elektrikli hasta karyolası da denir.

Bir motorlu hasta karyolası

Tek motorlu elektrikli hasta karyolasında yalnızca sırt bölümü hareketlidir. Bu karyolalarda bir adet piston motor bulunur.

Dual motorlu hasta karyolalarında kullanılan motor tek gövdeli olup sırt ve ayak bölümü olmak üzere iki hareket sağlar. Güç bakımından diğer motor türlerine göre daha zayıftır. Fiyatı da iki motorlu karyolalara göre daha uygundur. Taşıma kapasitesi modele göre değişmekle birlikte dual motorlu karyolalar genellikle 100 kilogramdan ağır hastalar için önerilmez. Kilolu hastalarda uzun süre kullanılırsa teknik sorunlar yaşanabilir.

Dual motorlu hasta karyolası

İki motorlu hasta karyolası

İki motorlu elektrikli hasta karyolasında iki ayrı piston motor kullanılır. Bu karyolaların hem sırt hem de ayak bölümü hareketlidir. Dual motorlu karyolalara göre sırt ve ayak bölümünde daha geniş açı sağlar. Bazı modellerin taşıma kapasitesi 200 kilograma kadar çıkar. Karyola seçilirken üreticinin belirttiği güvenli çalışma yükü mutlaka kontrol edilmelidir.

Üç motorlu hasta karyolası

Üç motorlu elektrikli hasta karyolalarında üç ayrı piston motor bulunur. İki motorlu karyolaya eklenen üçüncü motor yükseklik ayarı sağlar. Karyola kumanda ile yukarı ve aşağı hareket ettirilebildiği için hasta bakımı kolaylaşır ve sağlık çalışanı veya refakatçi eğilmeden hastaya müdahale edebilir. Üç motorlu hasta karyolası asansörlü hasta karyolası olarak da bilinir. Bu karyolalarda dikkat edilmesi gereken önemli özelliklerden biri karyolanın en yüksek ve en alçak konumlarıdır. Karyolanın alçaltılabilmesi hastanın yataktan güvenle inmesini ve düşme riskinin azalmasını sağlar.

Dört motorlu hasta karyolası

Dört motorlu elektrikli hasta karyolasında dört ayrı motor bulunur. Üç motorlu modellere ek olarak Trendelenburg (baş aşağı eğim) ve ters Trendelenburg (baş yukarı eğim) pozisyonları verilebilir. Bu pozisyonlar bazı tıbbi durumlarda ve bakım uygulamalarında hekim veya hemşirenin önerisiyle kullanılır. Genellikle yoğun bakımlarda tercih edilen bu karyolalar son yıllarda evde hasta bakımında da kullanılmaktadır.

Kolon motorlu hasta karyolası

Kolon motorlu hasta karyolaları çoğunlukla yoğun bakımlarda kullanılır. Bu motorlar dikey çalışır ve kaldırma kuvveti ile dayanıklılıkları diğer motor türlerine göre daha yüksektir. Karyolanın yüksekliği ayarlanabilir, Trendelenburg ve ters Trendelenburg pozisyonları verilebilir. Kolon motorlu hasta karyolalarının maliyeti diğer modellere göre yüksektir.

Elektrikli modellerde de manuel modellerde olduğu gibi ayak bölümü tek veya iki parça olan karyolalar bulunur. Ayak bölümü iki parça olanlar kaldırılırken diz kısmından kırılır ve hasta için daha konforlu bir pozisyon sağlar.

Hasta Karyolalarıyla İlgili Sık Sorulan Sorular Nelerdir?

Motorlu Hasta Karyolasının Motoru Çalışmıyorsa Tamir Edilebilir mi?

Motorlu hasta karyolalarında motor, kumanda, kontrol kutusu, adaptör ve bağlantı kablosu gibi parçalarda arıza oluşabilir. Bu arızaların çoğu, arızalı parçanın onarılması veya yenisiyle değiştirilmesiyle giderilebilir. Arızanın tespiti ve onarımı için karyolanın marka ve model bilgisiyle yetkili teknik servise başvurulmalıdır. Karyola kilolu bir hasta tarafından kullanılıyorsa, hastanın kilosunun karyolanın güvenli çalışma yükünü aşmadığı da kontrol edilmelidir. Elektrikli tıbbi cihazların onarımı uzman olmayan kişilerce yapılmamalıdır.

Hastane İçin Toplu Hasta Karyolası Alırken Nelere Dikkat Edilmelidir?

Aynı tipteki hasta karyolaları bile markadan markaya ve modelden modele farklılık gösterebilir. Farklar eklem ve hareket mekanizmalarının yapısında, kullanılan malzemede, güvenli çalışma yükünde, yan korkulukların yapısında, tekerleklerin ve frenlerin kalitesinde ve garanti süresinde ortaya çıkabilir. Alım yapılmadan önce karyolaların hangi bölümde ve hangi hasta grubu için kullanılacağı ve hangi aksesuarlara ihtiyaç duyulduğu belirlenmelidir. Ürünlerin tıbbi cihaz mevzuatına uygun olduğu, Ürün Takip Sistemi (ÜTS) kaydı ve CE işareti kontrol edilmelidir. Elektrikli tıbbi yataklar için IEC 60601-2-52 standardına uygunluk istenebilir. Ayrıca yedek parça temini, teknik servis desteği ve arızaların ne kadar sürede giderileceği satın alma öncesinde netleştirilmelidir.

Sırtında Yara Oluşan Yatalak Hasta İçin Hangi Ürün Kullanılmalıdır?

Uzun süre yatan hastada sırtta veya kuyruk sokumunda yara oluştuysa bu genellikle bası yarasıdır. Bu durumda basıncı düzenli olarak farklı bölgelere dağıtan pozisyon veren havalı yatak kullanılması önerilir. Bunun yanında hastanın pozisyonu düzenli olarak değiştirilmeli ve yara için vakit kaybetmeden hekime veya yara bakım hemşiresine başvurularak tedaviye başlanmalıdır.

Evde Bakılan Yaşlı Hasta İçin Hangi Hasta Karyolası Seçilmelidir?

Doğru hasta karyolası hastanın hareket kabiliyetine, kilosuna, hastalığına, bakım ihtiyacına, bakımı yapan kişinin durumuna ve karyolanın kullanılacağı odanın büyüklüğüne göre seçilir. Örneğin hastanın kendi kendine pozisyon değiştirebilmesi veya bakımı yapan kişinin eğilmeden çalışabilmesi isteniyorsa motorlu ve yükseklik ayarlı modeller tercih edilebilir. Karyola seçmeden önce hastanın ihtiyaçları hekim ve bakım ekibiyle birlikte belirlenmelidir.