Ev tipi mekanik ventilatörler, yoğun bakım, göğüs hastalıkları, nöroloji ve acil gibi bölümlerde tedavisi başlayan ve tedavisine evde devam eden hastalarda kullanılır. Bu cihazlar çok hassastır ve kullanırken çok dikkatli olmak gerekir. Cihaz evde kullanıldığı için yanında sürekli bir sağlık çalışanı veya teknik personel bulunmaz. Ayrıca cihazla birlikte kullanılan aksesuarların temizliği ve bakımı da çok önemlidir. Cihazlardaki arızaları ve sorunları en aza indirmek için aşağıdaki önerilere dikkat edilmelidir. Cihazın kullanım kılavuzu da mutlaka okunmalıdır.
Hastayla ilgili acil bir durumda vakit kaybetmeden 112 aranmalıdır.
Ev Tipi Mekanik Ventilatör Nereye Yerleştirilmelidir?
Cihaz bez, kumaş veya yumuşak yüzeylerin üzerine konulmamalıdır. Bu tür yüzeyler cihazın hava giriş ve soğutma deliklerini kapatarak cihazın aşırı ısınmasına ve arızalanmasına neden olabilir. Cihaz ortam havasını kullandığı için rahat hava alabileceği, düz, sağlam ve ısınmayacak bir yere konulmalıdır.
Cihaz soba, kalorifer gibi ısıtıcıların yakınına konulmamalıdır. Sıcak ortam cihazın çalışmasını olumsuz etkiler ve bataryanın ömrünü kısaltır. Cihaza sıvı temas ettirilmemeli ve cihaz banyo gibi buharlı veya nemli ortamlarda tutulmamalıdır. Aksi halde cihazın içine sıvı kaçabilir veya nem nedeniyle elektronik parçalarında arıza oluşabilir. Bu tür arızalar garanti kapsamı dışında kalabilir.
Cihaz düşmeyecek bir yere konulmalıdır. İçinde özel valf sistemleri ve sensörler bulunan bu cihazlar düşme ve çarpma gibi durumlarda zarar görebilir. Cep telefonu, kablosuz cihazlar ve güçlü elektromanyetik alan oluşturan cihazlar ventilatörün çalışmasını etkileyebilir. Bu cihazların ventilatöre ne kadar yakın kullanılabileceği kullanım kılavuzunda belirtilir ve bu mesafeye uyulmalıdır.
Ventilatörün Filtresi ve Solunum Devresi Nasıl Kullanılmalıdır?
Cihazın hava giriş filtresi, kullanım kılavuzunda belirtilen sürede ve kirlendiğinde yenisiyle değiştirilmelidir. Birçok cihazda bu süre yaklaşık bir aydır, ancak marka ve modele göre değişebilir. Bu filtreler cihaza özel olarak üretilir ve cihazla uyumlu filtre kullanılmalıdır. Uyumsuz filtre kullanıldığında cihaz arızalanabilir ve garanti kapsamı dışında kalabilir. Tek kullanımlık filtreler yıkanıp yeniden kullanılmamalıdır, çünkü yıkandığında partikül tutma özelliğini kaybeder.
Cihazda kullanılan kablolar ve sarf malzemeleri kıvrılmamalı ve sıkıştırılmamalıdır. Solunum devresinin hijyen açısından düzenli olarak, genellikle ayda bir değiştirilmesi önerilir. Değiştirme süresi için üreticinin ve hekimin önerisine uyulmalıdır.
Kullanılan solunum devresi cihazın üreticisinin uyumlu olarak belirttiği tipte olmalıdır. Solunum devreleri tek kollu veya çift kollu, ekshalasyon valfli veya kaçak portlu, yetişkin veya çocuk tipinde olabilir. Cihazla uyumsuz bir devre kullanılırsa cihaz hastaya ayarlanan değerlerden farklı çalışabilir ve hasta zarar görebilir. Ayrıca bir süre sonra cihazda arıza oluşabilir.
Solunum devresi bağlanırken parçaların yerine tam oturduğundan emin olunmalıdır. Devrenin herhangi bir parçası kırılır veya delinirse hemen yenisiyle değiştirilmelidir. Her ihtimale karşı yedekte mutlaka yeni bir solunum devresi bulundurulmalıdır. Birçok cihazda solunum devresi değiştirildikten sonra cihazın menüsünden devre testi yapılması gerekir. Böylece cihaz yeni devrenin özelliklerini tanır ve hastaya giden havada basınç ve akış kaybı yaşanmaz. Bu testin nasıl yapılacağı teknik servisten öğrenilmelidir.
Ventilatörle Birlikte Oksijen Kullanılırken Nelere Dikkat Edilir?
Ev tipi mekanik ventilatörlere oksijen konsantratörü gibi düşük basınçlı bir oksijen kaynağı bağlanabilir. Bu iki cihaz birbirine bağlanırken oksijen bağlantı valfi gibi özel parçalar kullanılır. Bu parçalar hassas ve kırılgan olabileceği için dikkatle takılıp çıkarılmalıdır.
Ventilatörle birlikte kullanılan oksijen konsantratörünün nemlendirme kabına su konulmamalıdır. Aksi halde ventilatöre su kaçabilir ve arıza oluşabilir. Ventilatör durdurulmadan önce oksijen konsantratörü kapatılmalıdır. Ventilatör çalışmıyorken oksijen akışı devam ederse cihazın içinde oksijen birikebilir ve yangın riski oluşur.
Ventilatörün Ayarları ve Alarmları Hakkında Neler Bilinmelidir?
Cihazlarda alarm susturma tuşu bulunur. Bu tuşun nasıl kullanıldığı ve ne işe yaradığı mutlaka teknik servisten öğrenilmelidir. Alarm susturulduğunda alarmın nedeni mutlaka araştırılmalıdır.
Cihazın ayarlarının (parametrelerinin) nasıl görüntülendiği ve gerekirse nasıl değiştirildiği teknik servisten öğrenilmelidir. Acil bir durumda hekimin veya teknik servisin yönlendirmesiyle bir ayarın değiştirilmesi gerekebilir. Ayarlar hekimin önerisi olmadan değiştirilmemelidir. Cihazın tuş kilidi aktif hale getirilerek ayarların yanlışlıkla değişmesi önlenmelidir.
Hayati önem taşıyan bu cihazlar için 7 gün 24 saat ulaşılabilen, yetkili ve deneyimli bir teknik servisle çalışmak çok önemlidir.
Ev Tipi Mekanik Ventilatörle İlgili Sık Sorulan Sorular Nelerdir?
Ev Tipi Ventilatör Arıza Yaptığında Ne Yapılır?
Ev tipi mekanik ventilatörlerde arıza olduğunda genellikle arızalı parça yenisiyle değiştirilir. Valf ve sensör gibi parçaların maliyeti yüksek olabilir. Cihaz kullanım kılavuzuna uygun kullanılır, düzenli bakımı yapılır ve uyumlu aksesuarlar kullanılırsa arıza riski azalır. Arıza durumunda hasta için yedek bir solunum desteği planı olmalı ve yetkili teknik servise hemen haber verilmelidir.
Ventilatörün Bataryası Değişmesi Gerektiğinde Nereden Temin Edilir?
Ventilatörün bataryası cihazın yetkili teknik servisinden temin edilmelidir. Çoğu cihazda yeni bataryanın takılması için teknik servisin müdahalesi gerekir. Bazı cihazlarda ise harici veya çıkarılabilir batarya kullanıcı tarafından değiştirilebilir. Bataryanın cihazla uyumlu ve orijinal olması gerekir.
Hangi Ev Tipi Mekanik Ventilatör Tercih Edilmelidir?
Ventilatör seçimi markaya göre değil, hastanın hastalığına, solunum desteği ihtiyacına, kullanılacak solunum modlarına, invaziv veya maskeli kullanıma ve batarya ihtiyacına göre yapılır. Hangi cihazın ve hangi ayarların uygun olduğuna hastanın hekimi karar verir. Cihaz seçilirken teknik servis desteği, yedek parça ve sarf malzemesinin kolay bulunabilmesi de dikkate alınmalıdır.
Solunum Devresi Cihaza Uymuyorsa Ne Yapılmalıdır?
Solunum devresi cihazla aynı üreticinin veya üreticinin uyumlu olarak belirttiği tipte olmalıdır. Yetişkin ve çocuk hastalar için devreler farklıdır. Ayrıca cihazın ayarına göre tek kollu veya çift kollu, ekshalasyon valfli veya kaçak portlu devre kullanılması gerekir. Cihazın menüsünde seçili devre tipi ile kullanılan devrenin aynı olduğu kontrol edilmelidir. Devre doğru seçildiği halde sorun devam ediyorsa cihaz yetkili teknik servise kontrol ettirilmelidir.
SGK Ev Tipi Mekanik Ventilatör İçin Ödeme Yapar mı?
SGK, ev tipi mekanik ventilatör için belirli koşullarla ödeme yapmaktadır. Bunun için genellikle sağlık kurulu raporu ve reçete gerekir. Ödeme tutarı, cihazın temin şekli ve gereken belgeler zaman içinde değişebileceği için güncel koşullar hastanın hekiminden, hastanenin rapor biriminden ve SGK’dan öğrenilmelidir. Kistik fibrozis gibi kronik solunum hastalıklarında cihaz ihtiyacı ve uygun cihaz tipi hekim tarafından değerlendirilir.
