Ana Sayfa » Blog Kategorisi: "Medikal Ürünler" » Ateş Ölçer (Termometre) Çeşitleri Nelerdir? Nasıl Kullanılır?

Ateş Ölçer (Termometre) Çeşitleri Nelerdir? Nasıl Kullanılır?

Ateş Ölçer (Termometre) Nedir?

Ateş ölçer (termometre) her evde ve sağlık kuruluşunda bulunan; sağlık için oldukça önemli olan bir medikal cihazdır. Birkaç çeşidi vardır. Kullanım şekline ve alanına göre farklılaşsa da hepsinin amacı vücut sıcaklığında oluşan değişimleri tespit etmektir. Bedenimizde oluşan sıcaklık değişimi aynı zamanda sağlığımızla ilgili değişimleri de ifade eder. Örneğin enfeksiyon durumunda vücut sıcaklığımız, vücuda giren zararlı organizmaları yok etmek için yükselecektir. Tıbbi amaçlı olarak vücut sıcaklığını ölçmek üzere üretilen termometreler (ateş ölçerler) olduğu gibi ortamın veya cisimlerin sıcaklığını ölçmek için kullanılan termometreler de vardır. Hem sağlık hem laboratuvar hem de endüstriyel amaçlı kullanılan termometre çeşitleri mevcuttur. Bu yazımda özellikle sağlık alanında kullanılan termometreler hakkında bilgi vereceğim.

Tıbbi termometre olarak kullanılan ilk alet Galileo Galilei tarafından 1500’lü yılların sonlarına doğru icat edilen ve “su termoskopu” olarak adlandırılan cihazdır. 1625 yılında, bir İtalyan hekim o günün termometresi üzerinde milimetrik derecelendirme yapmıştır. Bu sayede hastaların vücut sıcaklığının hassas bir şekilde ölçülmesi mümkün olmuştur. Yaklaşık dört asırdır kullanılan ateş ölçerler, günümüzde farklı çeşitleri ve kullanım şekilleriyle ihtiyaca yönelik çözümler sunmaktadır.

Ateş Ölçer (Termometre) Çeşitleri Nelerdir? Nasıl Kullanılır?

Ateş Ölçer (Termometre) Çeşitleri Nelerdir?

Günümüzde cıvalı, alkollü ve dijital olmak üzere en çok bilinen üç farklı termometre çeşidi vardır. Eskiden dijital ürünler az üretildiği için cıvalı olanlar yoğun olarak kullanılıyordu. Sonrasında teknolojinin gelişmesiyle dijital ürünler piyasada yaygınlaştı. Cıvanın da sağlığımıza zarar verebilme riskine karşı artık çoğunlukla dijital modeller tercih ediliyor. Dijital olmayan ve yaygın kullanılan çeşit ise alkollü termometredir. Bunlar cıvalı olan modelden daha sonra üretilmiştir ve göstergesi genel olarak kırmızı renk alkolden oluşur.

Dijital modeller de kendi içinde birkaç çeşide ayrılır. Bunlardan en çok bilineni kızılötesi ışınla temassız şekilde ölçüm yapan cihazlardır. Bunun dışında bir ısı sensörünün temasıyla da çalışan cihazlar mevcuttur. Hatta bebekler için üretilmiş emzik şeklinde olan termometreler de üretilmiştir.

Dijital olanlar genellikle üzerinde bulunan küçük bir LCD ile ölçüm sonuçlarını gösterir. Bazıları ölçüm sonuçlarını kendi hafızasına veya kablolu/kablosuz bağlantıyla direkt olarak bilgisayara kaydedebilir. Termometrenin özel yazılımı varsa, kaydedilen ölçüm sonuçları bilgisayardan rapor halinde çıktı alınabilir. Bazı termometrelerde nem ve basınç ölçüm gibi özellikler de vardır.

Cıvalı veya Alkollü Cam Termometre

Cıvalı termometreler uzun yıllar boyunca en çok kullanılan ateş ölçerler arasında yer almıştır. Ancak cam olmaları, çabuk kırılmaları ve kırıldıkları zaman ortaya çıkan cıvanın zehirli etkisi sebebiyle kullanımı her geçen gün azalmaktadır. Cam bir borunun içine doldurulan cıva aracılığı ile ölçüm yapan bu termometrelerde çalışma prensibi, ısınan cıvanın genleşmesi üzerine kurulmuştur. Cam borunun içindeki cıva, vücut ısısı ile genleşerek yükselir. Ateş ölçümünde hassasiyet yakalamak için cam boru üzerindeki her bir derece için çizgiler bulunur ve bu da sıcaklığı ölçmeyi kolaylaştırır. Aynı çalışma prensibi alkol içeren modeller için de geçerlidir. Renkli alkol, cam borunun içinde vücut ısısıyla genleşerek yükselir ve termometre camının üzerinde bulunan derecelendirme ile sıcaklık belirlenir. Bu tipteki cam termometre kırılırsa dışarı sızan alkolün cilde temas etmesinden kaynaklanan herhangi bir zehirlenme durumu oluşmayacaktır. Alkollü cam termometre, cıvalı olan modele göre daha az risklidir.

Cıvalı veya alkollü cam termometrelerin ölçüm hızları dijital termometrelere göre oldukça yavaştır. Dijital olanlarda ölçüm süresi saniyelerle ifade edilir ancak diğerlerinde bu süre 2-5 dakikaya kadar uzayabilir.

Ateş Ölçer (Termometre) Çeşitleri Nelerdir? Nasıl Kullanılır?

Dijital Termometre

Dijital termometreler diğer çeşitlere göre daha fazla tercih edilir. Bunun birkaç sebebi vardır. En önemli sebebi, çok hızlı ölçüm yapmasıdır. İkinci sebep olarak, özellikle temassız ölçüm yapan dijital termometrelerin hijyenik olması belirtilebilir. Üçüncüsü, cıva gibi toksik özellik içermez.

Dijital termometrelerin ölçüm şekilleri farklı prensiplere dayanır. Cihazların tasarımı da buna göre yapılır. Bunlar; NTC (negative temperature coefficient) (sıcaklıkla direnci azalan termistör), PTC (positive temperature coefficient) (sıcaklıkla direnci artan termistör), RTD (resistance temperature detector) (dirençsel sıcaklık sensörü) ve kızılötesi ışın gibi farklı alt yapılardır. Evlerde ve sağlık kuruluşlarında en çok kullanılan ateş ölçerler kızılötesi ışın prensibiyle çalışan cihazlardır.

Kızılötesi termometrelerin kullanım şekline göre birkaç çeşidi vardır. Bunlardan birisi alından ölçen modeldir. Bunun özelliği sadece alın gibi düz olan cilt yüzeylerinden ölçüm yapmasıdır. Hem alın hem de kulaktan ölçüm yapan cihazlarda vardır. Ayrıca bazı kızılötesi termometreler sıvıların veya sert yüzeylerin sıcaklığını da ölçebilir. Bu özellikteki cihazlar genellikle evde kullanılır. Örneğin, çocuğa veya hasta olan bir yetişkine mama vermeden önce sıcaklığını ölçebilirsiniz. Ayrıca banyo suyunun veya sıcak/soğuk kompres için kullanılan termo jel gibi ürünlerin de sıcaklığını ölçebilirsiniz.

Kızılötesi termometreler temassız şekilde çalışır ve bu yüzden oldukça hijyeniktir. Bu özellik, aynı cihazı farklı kişiler üzerinde rahatlıkla kullanabilmeyi sağlar.

Ateş Ölçer (Termometre) Seçiminde Nelere Dikkat Edilir?

Termometreyi satın almadan önce nerede ve hangi sıklıkta kullanacağınıza, ayrıca kullanım amacınıza göre manuel mi yoksa dijital mi tercih edeceğinize karar vermelisiniz. Sağlık kurumları, cam termometreleri hijyenik olmaması sebebiyle genellikle tercih etmemektedir. Bazı termometrelerin uç kısmı değiştirilebilir özelliktedir. Temizlik açasından bu tip bir ürün kullanılabilir.

Evde kullanıma uygun bir cihazı sağlık kuruluşu için alırsanız sorun yaşama ihtimaliniz çok yüksek olur. En önemli özellik ölçüm kalitesidir. Kendini ispatlamış ve piyasada bilinen bir markanın ürünlerini tercih etmenizi tavsiye ederim. Dijital bir ürün alacaksanız pil veya batarya durumunu göz önünde bulundurmalısınız. Bazı cihazlar pillidir. Bu cihazların şarj edilebilir pillerle de kullanılabildiğini unutmayınız. Cihazın dahili bataryası varsa pile ihtiyaç duymazsınız. Bataryalı cihaz tercihi yaparken, bataryanın nasıl şarj edildiğini ve cihazla birlikte şarj adaptörü verilip verilmediğini kontrol etmelisiniz. Dolu pil veya batarya ile yaklaşık kaç ölçüm yapabileceği cihazın kullanım kılavuzunda yazar. İncelemenizi tavsiye ederim. Ayrıca ilerleyen zamanda teknik bir sorun yaşama ihtimalinize karşı ürünle birlikte fatura ve garanti belgesini de mutlaka almanız gerekir.

Ateş Ölçer (Termometre) Çeşitleri Nelerdir? Nasıl Kullanılır?

Ateş Ölçerken Nelere Dikkat Edilir?

Ateş ölçümü yaparken birkaç hususa dikkat etmek gerekir. Özellikle vücudumuzdaki ölçüm yapacağımız yer çok önemlidir. Cıvalı veya alkollü bir termometreyle ağızdan vücut sıcaklığı ölçülecekse, ölçümden en az yarım saat önceye kadar sıcak ya da soğuk bir şey yenilip içilmemelidir. Termometre, dilin bir tarafının altına doğru yerleştirilmeli ve 3 dakika kadar dudaklar kapalı şekilde tutularak ölçüm yapılmalıdır. Koltuk altı ölçümlerinde ise koltuk altının terli olmaması gerekir. Termometre konulduktan sonra koltuk altı kapalı bir şekilde 5 dakika kadar beklenir. Rektal ölçümlerde ise ölçüm süresinin yaklaşık 2 dakika kadar olması yeterlidir. Ayrıca vücutta ölçüm yapılan yere göre farklı sıcaklıklarla karşılaşırız. Bunu da unutmamak gerekir. Termometreleri, bitmek üzere olan pil veya bataryalarla kullanmayınız. Aksi halde yanlış ölçüm sonuçları gösterebilir. Ürünleri kullanmadan önce kullanım kılavuzunu mutlaka okumanızı tavsiye ederim.