Ana Sayfa » Blog Kategorisi: "Hastalıklar" » Yoğun Bakımda Yatan Hastaları Eve Çıkarmanın Avantajları Nelerdir?

Yoğun Bakımda Yatan Hastaları Eve Çıkarmanın Avantajları Nelerdir?

Hastanelerdeki yoğun bakım üniteleri hastalar için hayati önem taşıyor. Hayati öneme haiz olan yoğun bakımların maalesef birçok eksiği de var. Ülkemizde, özellikle tam kapasite çalıştığı için çoğu zaman yeni hastalar için yer bulunamıyor ve bazen yoğun bakımda tedavi edilmesi gereken hastalar ya başka hastanelere sevk ediliyor ya da aynı hastanenin farklı birimlerinde tedavi görmek zorunda kalıyor. Sürekli tam kapasite çalışan yoğun bakımlarda verilen hizmetlerin kalitesi de düşebiliyor. Bu durum, hasta yakınları için endişe verici bir hal alabiliyor. Bunun en önemli çözümlerinden birisi hastanın tedavisine evde devam etmesidir. Ancak evde bakım, her hasta için uygun olmayabilir. Hangi koşullarda evde tedaviye devam edilebilir ve bunun avantajlarını yazımın devamında açıklamaya çalışacağım.

Hastanelerimizdeki yoğun bakımlar, teknolojik cihazlar ve tıbbi ekipler açısından oldukça iyi durumdadır. Çoğu hastanede tam kapsamlı yoğun bakım birimleri mevcuttur. Hatta bazı hastanelerde birden fazla branşta yoğun bakım ünitesi bulunmaktadır. Elbette bunların yatak kapasiteleri aynı değildir. Gün geçtikçe gelişmekte olan hastanelerimiz ve içindeki sağlık birimleri maalesef yeterli sayıda hastaya hizmet verememektedir. Örneğin yoğun bakım ünitelerinde bazı sorunlar nedeniyle taburcu edilemeyen birçok hasta bulunuyor. Bu nedenle de sağlık çalışanlarının tüm hastalarla ilgilenmesinde yetersizlikler ortaya çıkıyor. Yoğun bakımlarda bulunan, uygun şartlara sahip hastaların palyatif bakım ünitelerine aktarılması en akılcı çözümlerden biri olarak görülüyor. Palyatif bakım ünitelerinin asıl kurulma amaçlarından biri de yoğun bakımlarda bulunan yoğunluğu bir nebze azaltmaktır.

Yoğun Bakımda Yatan Hastaları Eve Çıkarmanın Avantajları Nelerdir?

Bu yoğunluğun azaltılması için palyatif bakım ünitelerinden daha da akılcı olan çözüm hastanın eve çıkarılmasıdır. Özellikle kronik hastalıkları bulunan kişiler veya hastalık seviyesi stabil durumda olanlar taburcu edilerek bakımlarına evde devam edilebilmektedir. Yoğun bakımda yapılabilecek tıbbi müdahaleler sürekli olarak gerekmiyorsa hastanın bu birimde kalmasına gerek yoktur ve eve çıkarılabilir şeklinde değerlendirme yapmak mümkündür. Bu sayede yoğun bakımlara yeni hastalar alınarak tedavi edilebilir. Elbette her hasta evde tedavisine devam edilebilecek durumda olmuyor. Özellikle sürekli veya geçici şekilde solunum ve yaşam destek cihazlarına bağlı hastalar evde bakılmaya uygun oluyor. Bunun için öncelikle hastanın durumunun stabil olması yani hastalığının ani ve yoğun tıbbi müdahalelere gerek duymaması gerekiyor. Hastanın durumuna göre doktorlar tarafından evde tedavisine devam edilebilir olup olmamasının kararı verilmesi gerekiyor. Sonrasında bu durum hastanın ailesiyle paylaşılıyor. Doktorlar tarafından hastanın hangi tıbbi cihazlarla ve yöntemlerle evde bakılacağı belirleniyor. Hastanın ailesi, hasta daha yoğun bakımdayken bir eğitim sürecine alınıyor ve yoğun bakım ekibi tarafından detaylı olarak bakım uygulamaları gösteriliyor. Bu sürede, evde kullanılacak tıbbi cihazlar da tedarik edilerek bir süre yoğun bakımda hastaya uyumluluğu deneniyor. Ayrıca cihazların nasıl kullanılacağı konusunda da eğitimler hasta yakınlarına veriliyor. Hastalar ortalama 1-2 hafta içinde hazırlanarak eve çıkmaya uygun hale gelebiliyor.

Hastaların yoğun bakımdan eve çıkma sürecini kısaca anlatmaya çalıştım. Burada çok önemli olan diğer hususlar da hastanın eve çıkmasının avantajları ve dezavantajlarının neler olduğudur. Hasta ve ailesi eve çıkma kararını bu detaylara göre olumlu veya olumsuz olarak değerlendirebilir. Genel itibariyle gerekli şartlar sağlandığında hastanın yoğun bakımdan eve çıkması avantajlıdır. Hastaneden eve çıkmanın riskleri olsa da, bazı durumdaki hastalar için hastanede kalmak evde olmaya göre daha risklidir. Bu risk özellikle, ölümcül olan hastane enfeksiyonuyla alakalıdır. Bu enfeksiyon tipi bakterilere, mantarlara, parazitlere ve virüslere bağlı olarak gelişebilir. Ayrıca antibiyotik ilaçlara karşı da dayanıklıdır ve yoğun bakımdaki bağışıklık sistemi zaten güçsüz olan hastalarda geri dönüşü olmayan hasarlar bırakabilir, hatta ölüme neden olabilir. Ayrıca hastalar arasında hızla yayılabildiği için en önemli risk faktörlerinden birisi olarak değerlendirilir. Hastanın evi bu konuda çok daha fazla korunaklı ve enfeksiyon riskinden uzaktır.

Yoğun Bakımda Yatan Hastaları Eve Çıkarmanın Avantajları Nelerdir?

Yoğun bakımlarda tıbbi ekip sürekli olarak hastalarla ilgilenir. 24 saat kesintisiz şekilde tedavi ve kontrol devam eder. Eğer bir hastanın durumu evde bakımına devam edilebilecek düzeydeyse o zaman daha fazla yoğun bakımda durmadan eve çıkarılması, yeni gelecek olan hastaların tedavileri için önemlidir. Böylece durumu stabil olan ve yoğun bakımda daha fazla durmasına gerek olmayan hastalar eve çıkarılır ve yoğun bakıma yeni hastalar kabul edilir. Önemli avantajlardan birisi de budur.

Özellikle, bilinci yerinde olan hastalar yoğun bakımda kalmak istemez. Hem hastane ortamının gerginliği hem de sürekli diğer hastaların acılarını görmek, insanın psikolojisini olumsuz şekilde etkiler. Hasta, kendi sağlık durumu iyiye bile gitse, diğer hastaların olumsuz hallerini görerek üzüntüye ve umutsuzluğa kapılabilir. Yoğun bakımda tedavi gören bilinci açık hastaların psikolojik durumu tedavilerinin sürekliliği için çok önemlidir. Bu nedenlerle, durumu eve çıkmaya uygunsa tedavisine ve bakımına evde devam edilmesi hasta ve ailesi için çok rahatlatıcı olacaktır. Ayrıca evdeyken akrabaların, komşuların ve tanıdıkların ziyaretleri hastanın sosyal hayata katılmasını sağlayacak ve kişiye güç verecektir. Hayattan tamamen soyutlanan ve kimseyle görüşmeyen hastaların durumu daha kötüye gidebilir. Hasta kimseyle görüşmeyince ve herhangi bir şey paylaşmayınca sıkılacaktır ve hastalığını daha çok kafaya takacaktır. Bunun önüne geçmek için hastanın sosyal olması sağlanmalıdır. Bunu yapabilmek için de en iyi yer hastanın evi olmaktadır.

Bildiğimiz gibi yoğun bakımlarda birçok tıbbi cihaz bulunur. Bazı durumlarda her hastanın başında 5-6 tane farklı cihaz yer alır. Yaşamsal faaliyetlerin devam ettirilebilmesi için bunların hepsi veya bir kısmı hastalara bağlı ve çalışır şekildedir. Bu cihazların neredeyse hepsi, hastalarda oluşan değişikliklerde ve acil durumlarda sesli ve görsel alarmlar vermektedir. Rahat duyulabilmesi amacıyla alarmların ses seviyeleri oldukça yüksektir. 15 yataklı bir yoğun bakım olduğunu varsayalım. Her hastanın başında 5 tıbbi cihaz olsun ve bunların hepsi hastalara bağlı durumda çalışsın. Bu durum, aynı anda 75 cihazın aktif olarak çalışıyor olması demektir ve cihazlar 24 saat boyunca hastalarla ilgili sorunlarda alarm verecektir. Yoğun bakımdaki tıbbi ekip de sürekli olarak ihtiyacı olan hastalara müdahale etmek zorunda olacaktır. Bu kaos ortamında bulunmak ister miydiniz? Cevap, elbette hayır olacaktır. Hastaların da o ortamda bulunmak istemeyeceğini unutmayalım.

Yoğun Bakımda Yatan Hastaları Eve Çıkarmanın Avantajları Nelerdir?

İnsan hasta olduğunda sevdiklerinin sürekli yanında olmasını ister. Ancak yoğun bakımlarda ziyaret saatleri bellidir veya ziyaret imkanı hiç olmayabilir. Bazı yerlerdeyse hasta sadece kameradan izlenebilir. Enfeksiyon riskine karşı aile fertleri hastaların yanına kabul edilmeyebilir. Bu durumda hastanın ailesi sürekli olarak hastanın yanında olamaz ve sevgisini hissettiremez. Yoğun bakımlarda öncelikli olan hastanın yaşamsal fonksiyonlarını devam ettirmesi ve hastalığının tedavi edilmesi olduğu için hasta yalnız olduğunu hissedecektir. Hastanın yoğun bakımdan eve çıkması ailesiyle birlikte vakit geçirmesini ve yalnız olmadığını anlamasını sağlayacaktır. Eve çıkabilme durumunda olan hastanın hala yoğun bakımda tutuluyor olması kişinin yalnızlık hissini daha da arttıracaktır.

Yoğun bakımda bulunan hastaların aileleri de oldukça zor günler yaşamaktadır. Hastaneden gelebilecek olumlu veya olumsuz haberleri beklemek, hastayı ziyaret edebilmek için saatlerce hastanede bulunmak, çalışan aile fertlerinin hastanın durumunu takip edebilmesi için sürekli işine ara vermesi, istenildiğinde hastayla ilgili bilgi alamamak ve hastanın durumunu bilmemek ailenin yaşadığı sorunlardan sadece birkaç tanesidir. Bu durum 1-2 gün olsa telafi edilebilir ancak bazı hastalar haftalarca veya aylarca yoğun bakımda kalmak zorunda olabiliyor. Bu koşullar maddi ve manevi olarak hastanın ailesini zorlayabiliyor.

Maddi durumdan bahsetmişken üzerinde durulması gereken birkaç önemli noktayı atlamamak gerekir. Yoğun bakımda yatan hastayla ilgili birkaç farklı maddi koşuldan bahsetmek mümkündür. Bunlardan birincisi aileler, ikincisi hastaneler ve üçüncüsü ise sigorta kuruluşlarıyla ilgilidir.

Öncelikle ailelerin maddiyatla ilgili yaşadıklarını ele alalım. Aile fertleri hastayı ziyaret edebilmek ve hastanın ihtiyaçları varsa karşılamak için iş durumunu ayarlaması gerekir. Bu durum uzun bir süre devam ederse aile fertlerini oldukça zorlamaya başlayacaktır. İşini bırakamayanlar veya çalıştığı yerden izin alamayanlar problemler yaşayacaktır. Hastasını bulunduğu şehirden başka bir yerdeki hastaneye götürmek zorunda olan aileler için de otel, pansiyon ve yemek masrafları olacaktır. Hastaneler yoğun bakımlarda yatan hastaların tüm medikal ürün ve ilaç ihtiyaçlarını karşılamak zorunda olduğu halde bazen bu malzemeleri hastanın ailesinden talep edebiliyorlar. Bu durumda aile fertleri ucuz pahalı demeden hastalarının ihtiyacı olan bu ürünleri hemen almak zorunda kalıyorlar. Ayrıca bazı hastanelerin yasal olmayan şekilde hastalardan ve ailelerinden yüksek meblağlarda yoğun bakım fark ücreti aldığını da duyuyoruz. Kanuni olmayan uygulamalarla karşılaştığımızda ilgili mercilere derhal şikayetlerimizi bildirmemiz ve başkalarının da başına gelmemesi için durumun takipçisi olmamız gerekiyor. Ailelerin yaşayabileceği maddi olumsuzluklar bunlardan ibaret değil. Elbette şu an aklıma gelmeyen birçok masraf da söz konusu olabilmektedir.

Diğer bir maddi konu hastanelerle ilgili olarak ele alınabilir. Bir hastanın, yoğun bakımda kalması hastanenin para kazanmasını sağlamaktadır. Kamu veya özel sigorta kuruluşları yoğun bakım masraflarını karşılamaktadır. Hastanın durumuna ve tedavi şekline göre farklı ödemeler yapılmaktadır. Hastanın kullanmak zorunda olduğu ilaçlar ve medikal ürünlere göre bu ödemeler değişkenlik göstermektedir. Ayrıca bazı durumlarda hastanın yoğun bakımda bulunduğu belirli bir süre dahilinde ödeme yapılır. Örneğin 20 veya 30 gün gibi limitler olabilmektedir. Hastanın yoğun bakımda yattığı 30 gün boyunca her gün için belirli bir bedel sigorta tarafından karşılanır. Bu süre dolduktan sonra artık sigorta para ödemez ve hasta hala yoğun bakımda kalmaya devam ederse masrafları hastane karşılamak zorunda kalır. Bu koşul belirli hastalık tiplerinde geçerlidir. Bu nedenle bazı hastaneler hastanın durumu evde bakılmaya uygunsa bir an önce hastayı taburcu etmek isteyebilir.

Hastanın yoğun bakımda geçirdiği süre boyunca bahsettiğim özel sigorta firmaları ve Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) açısından da maddi durum değerlendirilebilir. Sigortalının masrafları bu kurumlar tarafından karşılanır. Genellikle sürekli tam kapasitede çalışan yoğun bakımlardan yeni hastaların da faydalanabilmesi için yoğun bakımlarda yatan hastaların tedavilerine palyatif bakım ünitelerinde veya evlerinde devam edilmesi uygun olacaktır. Bu durum, sigorta kuruluşlarının yoğun bakım masraflarından kurtulmalarını ve daha az masraflı olan palyatif veya evde tedavi süreçlerini karşılamalarını sağlamaktadır.

Evde tedaviye devam edilebilmesi için çoğu zaman solunum ve yaşam destek cihazlarıyla birlikte hasta bakımında kullanılan diğer medikal ürünler gerekmektedir. Bu tıbbi cihazların ve medikal ürünlerin bedellerinin tamamı veya bir kısmı sigorta kuruluşları tarafından karşılanmaktadır. Bu sayede, yoğun bakımdan çıkan hastanın bakım maliyetleri en aza indirgenmektedir.

Evde Bakım Sürecinde En Çok Kullanılan Tıbbi Cihazlar

  • Ev Tipi Mekanik Ventilatör Cihazı
  • Hasta Karyolası ve Yatağı
  • Pozisyon Aldıran Havalı Yatak
  • Hasta Taşıma (Kaldırma) Lifti
  • Çelik Oksijen Tüpü
  • Oksijen Konsantratörü
  • Bataryalı Aspirasyon (Aspiratör) Cihazı
  • Bataryalı Konsol Tipi Pulse Oksimetre Cihazı
  • Mama Cihazı
  • Akülü Merdiven Çıkma ve İnme Aparatı
  • Jeneratör
  • Kesintisiz Güç Kaynağı

 

Yoğun bakımda yatan hastaların eve çıkarılmasının maddi ve manevi avantajlarını genel olarak belirtmeye çalıştım. Kurumlar ve aileler hastaların bakımına evde devam ederek bu avantajlardan faydalanabilir.

Kaynaklar

http://dosyamerkez.saglik.gov.tr/Eklenti/3166,21–hastane-enfeksiyonlarinin-hukuksal-boyutupdf.pdf

http://www.dicle.edu.tr/Contents/411bbb3c-e0cc-4498-976c-f802e54a67ed.pdf

http://www.mevzuat.gov.tr/Metin.Aspx?MevzuatKod=7.5.4854&MevzuatIliski=0

https://www.saglik.gov.tr/TR,10979/yogun-bakim-unitelerinin-standartlari-genelgesi-200853.html