Icerige gec / Skip to content
English

HME Bakteri Filtrelerinin Kullanım Amacı Nedir?

HME bakteri filtreleri, solunum yoluna trakeostomi kanülü veya endotrakeal tüp gibi medikal ürünlerin uygulandığı hastalarda kullanılır. HME, İngilizce “heat and moisture exchanger” yani ısı ve nem değiştirici ifadesinin kısaltmasıdır. Bu filtreler, hastanın kendi soluk verme havasındaki ısıyı ve nemi tutarak solunum sistemini kuru ve soğuk havadan korur. Normal koşullarda solunum yolları nemli ve vücut sıcaklığındadır. Trakeostomi kanülü veya endotrakeal tüp, havanın burun ve ağızdan geçerken ısınmasını ve nemlenmesini engellediği için HME bakteri filtrelerinin kullanılması gerekir. Böylece solunum yolunun ihtiyaç duyduğu ısı ve nem sağlanır.

Filtrelerin diğer görevi bakteri ve virüsleri tutarak enfeksiyon riskini azaltmaktır. Filtre hastaya giden havayı süzdüğü gibi hastadan çıkan havayı da süzer; böylece yalnız hastayı değil hastanın bulunduğu ortamdaki kişileri de korur. Farklı yaş ve kilodaki hastalar için farklı ölçülerde üretilmiş çeşitleri vardır. Hastanelerde, kliniklerde ve evlerde solunum cihazlarıyla birlikte kullanılabildiği gibi, hiçbir solunum cihazına bağlı olmadan yalnızca filtreyi kullanan hastalar da vardır. Piyasada “bakteriyel viral HME filtre” veya kısaca “HME filtre” olarak da bilinir.

HME Bakteri Filtresi Nasıl Çalışır?

Mekanik ventilatörle, yani suni olarak solunum yaptırılan hastalarda solunum yolu mukozasının kuruması ve mukusun (sekresyonun) koyulaşarak tıkanmaya yol açması önemli komplikasyonlardır. HME filtre, hastanın soluk verme havasındaki ısıyı ve nemi tutar; hasta nefes aldığında tutulan ısı ve nem akciğerlere doğru giden havaya geri verilir. Bu sayede solunum yolu ısınır ve nemlenir, sekresyon daha akışkan kalır ve aspirasyon işlemi de kolaylaşır.

Filtrelerin çoğu, havadaki partikülleri tutan elektrostatik kağıt filtrelerden yapılır. Bazı modellerde kağıt ve sünger filtre birlikte, bazılarında ise yalnızca sünger veya yalnızca kağıt filtre kullanılır. Filtrelerin bakteri ve virüs tutma verimi genellikle %99,9’un üzerindedir ve bazı ürünlerde %99,9999’a kadar çıkabilir. Bu özellikler markaya ve ürüne göre değişir.

HME ile HMEF Arasındaki Fark Nedir?

Filtreleme özelliği olmayan, yalnızca ısı ve nem sağlayan ürünler de vardır. Bunları görünüş olarak filtreleme özelliği olan ürünlerden ayırt etmek oldukça zordur. Filtreleme özelliği olmayan ürünlere kısaca “HME”, filtreleme özelliği olanlara ise “HMEF” (heat and moisture exchanging filter) denir. Sağlık raporlarında HME filtreden ayrı olarak yazılan bakteri filtresi ise genellikle aspiratör gibi cihazlarda kullanılan ve ısı ve nem sağlamayan filtredir.

Hangi Hastada Hangi HME Filtre Kullanılır?

Trakeostomili bazı hastalar mekanik ventilatör veya oksijen cihazı kullanarak nefes alıp vermeye devam eder. Mekanik ventilatör kullanan hastalar için üretilmiş HME filtreler olduğu gibi, yalnızca oksijen cihazı kullanan hastalar için tasarlanmış ve oksijen bağlantı ucu bulunan HME filtreler de vardır. Bazı durumlarda iki cihazın aynı anda kullanılması gerekebilir; bu durumda oksijen cihazı mekanik ventilatöre bağlanır, hastaya bağlantı da ventilatörün solunum devresiyle yapılır. İki cihazın birlikte kullanıldığı durumlarda ve endotrakeal tüple ventilatöre bağlı hastalarda mekanik ventilatörle uyumlu HME filtreler tercih edilir.

Yenidoğan, pediatrik ve yetişkin hastalar için farklı büyüklüklerde filtreler üretilir. Bu filtreler hastaya göre farklı hacimlerde havanın geçişine izin verir ve solunumun doğru şekilde sürmesini sağlar. Filtrelerin bağlantı uçları standart ölçülerdedir ve piyasadaki kateter mount (deve boynu) ve solunum hortumu gibi ürünlerin çoğuyla uyumludur. Filtreleme ve nemlendirme özellikleri hasta için çok önemli olduğundan kalitesi kanıtlanmış ürünler kullanılmalıdır.

HME Filtre Solunum Devresinde Nereye Takılır?

Hasta solunum cihazına bağlıysa HME bakteri filtresi solunum devresinin hastaya yakın kısmına takılır. Bağlantı sırası, hastanın rahatlığına göre iki şekilde olabilir:

  • Hasta, trakeostomi kanülü, kateter mount, HME bakteri filtresi, solunum devresi, cihaz
  • Hasta, trakeostomi kanülü, HME bakteri filtresi, kateter mount, solunum devresi, cihaz

Gerektiği durumlarda cihazı korumak için devrenin cihaza yakın kısmına ayrıca bir bakteri filtresi takılabilir. HME filtre, hastada oluşan sekresyonun cihaza ulaşmasını da önler. Bebek ve küçük çocuklarda filtrenin sık sık çıkarılması sorun oluyorsa daha sağlam bağlantılı bir filtre seçilebilir veya filtre kanül sabitleme bandıyla sabitlenebilir.

HME Filtre Üzerindeki Kapak Ne İşe Yarar?

Bazı HME filtrelerin üzerinde kelepçeli veya luer kapaklı bir CO2 (karbondioksit) portu bulunur. Bu port, filtreden geçen solunum gazlarını harici bir cihazla ölçmek için kullanılır. Kapak ölçüm yapılmadığı zamanlarda kapalı tutulmalıdır; açık kalırsa havanın bir kısmı dışarı kaçar ve mekanik ventilatör hava kaçağı alarmı verir.

HME Filtre Ne Sıklıkla Değiştirilir?

HME filtreler genellikle 24 saatte bir değiştirilir. Bu süre hastanın sekresyon miktarına göre değişebilir; yoğun sekresyonu olan hastalarda filtre daha sık değiştirilmelidir. Filtre kirlendiğinde, ıslandığında veya içine sekresyon dolduğunda süresi dolmasa da değiştirilmelidir, çünkü değiştirilmeyen filtre tıkanarak hastanın solunumunu zorlaştırabilir. Üreticinin kullanım kılavuzunda belirtilen en uzun kullanım süresi aşılmamalıdır.

Oksijen Kullanan Hastada Nemlendirme Kabına Su Konur mu?

Hastanın kullandığı filtrenin nemlendirme özelliği olduğu için oksijen konsantratörünün nemlendirme kabına genellikle su koymak gerekmez. Ek nemlendirme gerektiği için nemlendirme kabına su konulacaksa distile su kullanılmalıdır. Ancak fazladan nem filtrenin ıslanmasına ve ömrünün kısalmasına yol açar; bu nedenle filtrenin daha sık değiştirilmesi gerekebilir.