Icerige gec / Skip to content
English

Evde Bakıma İhtiyaç Duyan Hastaların Şikayetleri Nelerdir?

Evde bakılan hastaların ve ailelerinin farklı ihtiyaçları olur. Bu ihtiyaçların en önemlileri hasta bakımıyla ilgili doğru bilgiye ulaşabilmek ve devletin sağladığı sosyal imkanlardan yararlanabilmektir. Doğru bilgiye ulaşmak için önce doğru kaynağı bulmak gerekir. Sosyal imkanlardan yararlanabilmek için de sağlık kurumlarının sık değişen mevzuatını yakından takip etmek gerekir. Doğru bilgiyi içeren kaynağa ulaşmak çoğu zaman şansa kalır. Değişen kurallara uyum sağlamak hem hizmet verenler hem de hizmet alanlar için sorun oluşturur. Sağlık sisteminde yapılan iyileştirmeler umut vericidir, ancak evde bakım ihtiyacını tam olarak karşılamaz.

Aileler isteklerini ve sorunlarını birçok farklı ortamda paylaşır. Bazı sorunlar ailenin kendi imkanlarıyla ya da devlet kurumlarının desteğiyle çözülür. Nereye ve nasıl başvurulacağı bilinmediğinde ise çözüm bulmak zorlaşır. Benzer sorunları yaşayan kişilerin deneyimlerini öğrenmek hem yalnız olmadığını hissettirir hem de çözüme daha hızlı ulaşmayı sağlar.

Aileler hastanın sağlık sorunlarıyla ilgilenirken bir yandan da sosyal medya platformlarında ve imza kampanyalarında seslerini duyurmaya çalışır. İlgili kurumlara dilekçeyle başvuranlar da vardır, ancak çoğu zaman bu bile yapılmaz. Dağınık kalan bu çabalar istenen etkiyi oluşturmaz ve ihtiyaçlar muhataplarına tam olarak aktarılamaz. “Damdan düşen, damdan düşenin halini bilir.” atasözünde anlatıldığı gibi, evde hastasına bakan bir ailenin sorunlarını en iyi aynı durumdaki aileler anlar. Bu sorunlar, onları çözebilecek kişiler tarafından her zaman bir sorun olarak algılanmayabilir. Ailenin bilmediği bir çözüm de olabilir. Şikayetlerin tek bir yerde toplanıp anlaşılır biçimde listelenmesi bilgiye ulaşmayı kolaylaştırır, yapılacak başvurularda referans olur ve oluşturulan farkındalığın etkisini artırır.

Aşağıda, evde hasta bakan ailelerin yıllar içinde dile getirdiği şikayetler konularına göre bir araya getirilmiştir. Kişisel bilgiler çıkarılmış, sık sorulan sorular cevaplanmıştır.

Evde Bakılan Hastaların Farklı İhtiyaçları Nelerdir?

Evde bakılan hastaları birkaç gruba ayırmak mümkündür. Kronik hastalığı olan ama kendi ihtiyaçlarını karşılayabilen hastalar vardır. Cihaza bağlı yaşayan ve hareketi kısıtlı olan hastalar vardır. Tamamen yatağa bağımlı olan ve cihaz kullanan hastalar da vardır. Belden aşağısı felçli olup tekerlekli sandalye kullanan kişiler de ayrı bir gruptur. Her grubun ihtiyacı farklıdır.

Ailelerin dile getirdiği durumlar bu çeşitliliği gösterir. Birden fazla kronik hastalığı bir arada yaşayan yaşlılar, inme sonrası felçli kalan hastalar, kalça kırığı nedeniyle yatağa bağımlı hale gelen yaşlılar, Alzheimer ve demans hastaları, KOAH nedeniyle oksijen ve solunum cihazı kullananlar, trakeostomili hastalar, ALS ve diğer motor nöron hastalıkları ile kas hastalıkları olan kişiler, diyaliz hastaları ve ileri evre kanser hastaları evde bakılan hastaların önemli bir kısmını oluşturur. Bazı evlerde birden fazla kronik hasta bulunur ve tek bir kişi hem çalışıp hem de hepsine bakmaya çalışır.

Rapor ve Reçete İşlemlerinde Hangi Sorunlar Yaşanır?

Ailelerin en sık dile getirdiği şikayet, rapor yenilemek için hastanın her seferinde hastaneye götürülmesidir. Yıllardır yatağa bağımlı olan, bilinci yerinde olmayan ya da hiç hareket edemeyen hastalar için bile hekimler rapor yenilerken hastayı görmek ister. Bunun için çoğu zaman özel ambulans çağrılır, hasta sedyeyle hastaneye götürülür ve tekrar eve getirilir. Hasta bezi, ilaç ve medikal ürün raporlarının süresi dolduğunda yenilenmeden ürün alınamaz. Ventilatöre bağlı olarak yoğun bakımdan eve çıkan hastaların rapor için yeniden hastaneye götürülmesi de ağır bir yüktür.

Ailelere göre süresi dolan raporların eski bilgiler esas alınarak yenilenmesi ya da kurumlardaki kayıtlardan yararlanılması gerekir. Kalıcı durumlar için engelli raporlarının süresiz olması da sık dile getirilen bir istektir. Erişkinler için engellilik değerlendirmesini düzenleyen yönetmelik, durumu kalıcı olan kişiler için süresiz rapor verilebilmesine imkan tanır.

Raporlarla ilgili başka sorunlar da yaşanır. Rapordaki tanı kodlarının (ICD kodları) hatalı yazılması nedeniyle raporun ve reçetenin birkaç kez yeniden yazdırılması gerekebilir. Ailenin yeni raporun sisteme işlenip işlenmediğini öğrenmesi zorlaşır. Bazı hekimlerin hasta bezi ya da refakatçi raporu gibi konularda bilgi vermemesi nedeniyle aileler aylarca bu ürünleri kendi cebinden karşılar. Taburculuk sonrasında emboli riskine karşı her gün yapılması gereken iğneler için rapor verilmemesi ilacın parasının aileden çıkmasına neden olur. Raporu hiç olmayan hastaların yakınları ise raporun nasıl alınacağını bilmez.

Medikal Ürün ve Cihaz Giderleri Neden Zorlayıcıdır?

Ailelerin ikinci büyük şikayeti medikal ürünlerin fiyatlarıdır. Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) birçok medikal ürünün bedelini Sağlık Uygulama Tebliği’nde (SUT) belirlenen tutar kadar karşılar. Bu tutarlar uzun süre değişmediğinde ürün fiyatları ile kurum ödemesi arasındaki fark büyür ve aradaki farkı hasta öder. Bazı ürünler için hiç ödeme yapılmaz. Hasta bezi gibi sarf malzemelerinde kurum ödemesi çoğu zaman ihtiyacı karşılamaz ve ailenin bir kısmını kendisinin ödemesi gerekir. Yıllarca sigorta primi ödeyen kişiler ürünlerin tamamının kurum tarafından karşılanmasını bekler.

Hasta karyolası evde bakılan hastalar için en önemli cihazlardan biridir. Aileler, hastanın ihtiyacına göre 2, 3 ya da 4 motorlu karyolanın bedelsiz verilmesini ister. Bası yarasını önleyen pozisyonlu havalı yatakların da desteklenmesi beklenir. Hasta vinci gibi yatağa bağımlı hastayı yerinden kaldırmaya yarayan cihazlar için devlet ödemesi olmaması ve bu cihazların vergiye tabi olması da sık eleştirilir. Hastalar bu cihaz sayesinde yatağından kalkıp pencere kenarına götürülebilir ve günlük yaşamı rahatlar. Asansörsüz binalarda yaşayan aileler için merdiven inip çıkma cihazları büyük kolaylık sağlar, ancak bu cihazların fiyatları yüksektir. Yatağa bağımlı hastayı her seferinde ambulans görevlilerinin merdivenden indirip çıkarması aileye ek maliyet getirir.

Hijyen ürünleri de önemli bir gider kalemidir. Temizlik bezleri, maske, eldiven, tıbbi şampuan, hastanın banyosu için temizlik malzemeleri ve büyük ıslak havlular gibi ürünlerin de karşılanması istenir. Hasta beslenirken kullanılan yatak masası gibi yardımcı ürünler de bu ihtiyaçlar arasındadır.

Cihazların bulunabilmesi de sorun olabilir. Öksürtme cihazı gibi bazı hastalar için hayati önem taşıyan cihazların piyasada bulunamadığı dönemler yaşanmıştır. Fiyatların yükseldiği dönemlerde oksijen konsantratörü gibi cihazları alamayan aileler ikinci el cihazlara yönelir. Kurumun verdiği eski model oksijen konsantratörlerinin yüksek ses çıkarması evdeki herkesi etkiler. Aileler daha sessiz çalışan yeni model cihazların verilmesini ister. Uyku apnesi hastaları ise cihaz ve maske seçiminin önemine dikkat çeker. Bir maskenin hastaya uygun olup olmadığı ancak bir iki hafta kullanıldıktan sonra anlaşılabilir ve uygun maskeyi bulana kadar ciddi bir maliyet oluşabilir.

Medikal ürünlerin satışıyla ilgili bir görüş de dile getirilir. Bu görüşe göre medikal ürünlerin, nasıl medikal firmalarda ilaç satılmıyorsa, eczane ve market gibi yerlerde de satılmaması gerekir.

Evde Sağlık Hizmetleri Hangi Konularda Yetersiz Kalabiliyor?

Sağlık Bakanlığı’nın Evde Sağlık Hizmetleri ve bazı belediyelerin sunduğu hizmetler birçok aile için önemli bir destektir. Hekim ve hemşire ziyaretleri, nakil ambulansı ve bazı ilaçlara kolay ulaşım gibi konularda memnun olan aileler vardır. Bununla birlikte ailelerin dile getirdiği eksiklikler de vardır.

Bazı ailelere göre ekipler eve geldiğinde kan almaktan başka bir işlem yapmaz. Tahlil için refakatçinin önce hekime gidip tahlili yazdırması, sonra tüpleri ilgili birime kendisinin götürmesi ve sonuçları takip etmesi gerekir. Bu sırada hastanın yanında kalacak birini bulmak da ayrı bir sorundur. Hastayı hastaneye götüren ekiplerin dönüşte hastayı apartman girişinde bırakması, periyodik kontrollerin yapılmaması ve ziyaretlerin seyrek olması da şikayet konularıdır. Bazı hastalara yalnızca genel cerrah gelir ve öksürük ya da idrar yolu enfeksiyonu gibi durumlarda basit ilaçlar verilir. Pandemi döneminde evde sağlık biriminin gelmemesi nedeniyle sonda değişimi gibi işlemleri yaptıramayan aileler olmuştur. Bazı belediyelerin evde bir yakını olan hastaya banyo hizmeti vermemesi de dile getirilir.

Ailelerin beklentisi kapsamlı bir evde bakım sistemidir. Bu sistemde sağlık ekibi ihtiyaca göre günlük ya da haftalık ziyaret yapar. Evde yapılabilecek bakım ve tedavi işlemleri evde yürütülür. Rapor ve reçete gibi belgeler hastanın evinde hazırlanır. Evin fiziksel ortamı hastanın ihtiyacına göre düzenlenir. Hasta ve ailesi sorun yaşadığında haftanın her günü 24 saat ulaşabileceği bir destek hattı bulunur. Her ilçede düzenli dolaşan, hastanın durumunu kontrol edip raporlayan mobil ekiplerin olması ve bu ekiplerin haftada en az iki kez gelmesi istenir. Tedavisi tamamlanmış ancak iyileşme imkanı olmayan kanser, inme ve terminal dönem hastalarının bakımının yürütülebileceği bakım evlerinin yetersizliği de büyük bir sorun olarak görülür.

Yatağa bağımlı hastalar için yatakta banyo ve öz bakım hizmeti önemli bir ihtiyaçtır. Uzun süre yıkanamayan hastanın bakımı zorlaşır, ortamdaki koku hekim ziyaretlerini bile kısaltabilir. Bu hizmetlerin konunun uzmanı firmalar tarafından, denetlenerek verilmesi gerektiği dile getirilir. Belediyelerin evde sağlık ihalelerinde ambulans, öz bakım ve ev temizliği gibi birbirinden farklı hizmetlerin tek bir ihalede birleştirilmesi ve bu hizmetlerin denetiminin yetersiz kalması da eleştirilir. Bazı firmalar ozonlu su ile yapılan banyonun enfeksiyon riskini ortadan kaldırdığını ve yara iyileşmesini hızlandırdığını öne sürer, ancak bu iddialar doğrulanmış değildir.

Hastanede ve Acil Durumlarda Hangi Sorunlar Yaşanır?

Acil bir durumda 112 ambulansı hastayı genellikle en yakın hastaneye götürür. Hastanın takip edildiği hastane farklıysa hastanın geçmişini her seferinde baştan anlatmak gerekir. Telaş içinde bilgiler eksik verilebilir. Bu nedenle bazı aileler kontrol ve tedavi için özel ambulans kullanmak zorunda kalır. Ambulans hizmetinin çoğu zaman yalnızca hastaneye gidişte verilmesi, yatağa bağımlı bir hastanın tedavi sonrasında eve dönüşünün aileye bırakılması da ağır bir yüktür. Aileler dönüşlerin de ambulansla yapılmasını ve gerekirse ambulans sayısının artırılmasını ister. Basit bir tedavi için bile hastaneye gitmek zorunda kalan engelli hastalar, aile hekiminin müdahale edebileceği durumlarda evde muayene ve tedavi edilmeyi bekler.

Hastanın tam iyileşmeden taburcu edilmesi, tekrar fenalaşınca başka hastanelerin hastayı kabul etmemesi ve yoğun bakım ile palyatif servis arasında gidip gelen hastaların yaşadığı zorluklar da dile getirilir. Uzun yoğun bakım süreçleri acil sorunları çözse de aşırı kilo kaybı, damar tahribatı ve bası yaraları gibi sonuçlar doğurabilir. Palyatif servislerde refakatçi değişimlerine izin verilmemesi, ailenin cihaz ve bakım eğitimini tam alamamasına yol açabilir.

Cihaz arızaları da ciddi bir sorundur. Yoğun bakımda hastaya takılan ev tipi ventilatörü aile ilk kez palyatif serviste görebilir. Hafta sonu cihaz alarm verdiğinde serviste cihazı bilen bir teknik personel bulunmayabilir. Bu nedenle yalnızca cihaz arızası yüzünden hastanın yeniden yoğun bakıma alındığı durumlar yaşanabilir. Her hastanede SGK’nın verdiği bu cihazları bilen en az bir teknik personelin bulunması beklenir. Büyük şehirlerden uzak bölgelerde yaşayan aileler, solunum cihazı arızalandığında teknik servis bulamayıp gece başka bir şehre gitmek zorunda kalabilir. Tıbbi cihaz teknik servis hizmetlerinin yaygınlaşması önemli bir ihtiyaçtır.

Bakım Veren Aileler Hangi Destekleri Bekliyor?

Evde hasta bakan kişilerin çoğu aynı zamanda çalışmak zorundadır. Hastanın yanında her zaman birinin bulunması gerektiği için komşulardan ve akrabalardan yardım istenir, ancak bu her zaman mümkün olmaz. Aileler, kendileri işteyken hastaya bakacak bakıcı desteği ya da bakıcı tutabilmek için maddi destek ister. Deneyimli ve güvenilir hasta bakıcı bulmak zordur ve bakıcı ücretleri çoğu ailenin gelirini aşar.

Evde bakım yükünü çoğunlukla kadınlar taşır. Ev işleri, hastanın bakımı ve çalışma hayatı bir araya geldiğinde bakım veren kişinin direnci düşer. İşi bırakmak ise kira, bakım masrafları ve faturalar nedeniyle çoğu zaman mümkün değildir. Bu nedenle evde hasta bakan kişilere yeterli bir ücret ve sigorta verilmesi istenir. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, bakıma muhtaç engelli raporu olan ve hane geliri belirli bir sınırın altında kalan kişilerin evde bakımı için bakım ücreti öder. Gelir sınırı nedeniyle maaş alan ailelerin bu ödemeden yararlanamaması sık dile getirilen bir şikayettir.

Psikolojik destek ihtiyacı da hem hastalar hem de bakım veren yakınlar için büyüktür. Yaşlı ve kronik hastalar kendilerini fazlalık gibi hissedebilir ve çevresindekilerin kendisiyle zorla ilgilendiğini düşünebilir. Gençlerin yaşlılara karşı ilgisiz davranması hastaları kırabilir. Hastanın moralinin iyi olması evde ona bakanların moralini de olumlu etkiler. Bu nedenle ev ziyaretlerine psikologların da katılması ve ziyaretlerin sıklaşması istenir. Tek başına hasta bakan, dışarı çıkamayan ve psikoloğa gidecek maddi imkanı olmayan yakınlar için de psikolojik destek önemli bir ihtiyaçtır. Okullarda yaşlılığın ve büyüklere saygının anlatılması gerektiğini düşünen aileler de vardır.

Beslenme desteği de dile getirilen konular arasındadır. İyi beslenmenin tedavinin parçası olduğu hastalarda, ilaç desteği gibi beslenme desteği de verilmesi istenir. Hastaya iyi bir beslenme programı uygulanması gerektiği söylenir, ancak bunun nasıl yapılacağı ailelere çoğu zaman anlatılmaz. Tüple beslenen hastalarda tek tip mamalardan başka seçenek bulunmaması da bir sorundur.

Hastanın sosyalleşmesi de bir ihtiyaçtır. Çalışan ailelerin hastayı dışarı çıkarıp gezdirecek zamanı olmayabilir. Hastaların gezdirilmesi ve sosyalleşmesi için bir program uygulanması hastaların moralini olumlu etkileyebilir.

Bilgi eksikliği belki de en temel sorundur. Hastaneden eve çıkan aileler aspirasyonun nasıl yapılacağını, trakeostomi kanülünün nasıl değiştirileceğini ya da cihaz alarmlarının ne anlama geldiğini bilmeyebilir. Bu bilgiler olmadan evde bakım sürdürülemez ve hasta yeniden hastaneye kaldırılabilir. Hekimlerden yeterli bilgi alamayan aileler soru sormaktan çekinir ve internetten ya da diğer hasta yakınlarından öğrenmeye çalışır. Hastaların bir kısmı da hastalığını söylemekten ve hekime anlatmaktan utanır. Temizlik, beslenme ve bakımla ilgili tüm bilgileri içeren bir rehbere ihtiyaç vardır. Haberlerde sözü edilen destekler hakkında doğru bilgiye ulaşılamaması nedeniyle birçok aile hangi desteklerden nasıl yararlanabileceğini bilmez.

Ev Ortamı Hasta Bakımına Nasıl Uygun Hale Getirilir?

Ailelerin çoğu yakınını hastanede bırakmak istemez ve bakımını evde üstlenir. Ancak ev ortamı her zaman hasta için uygun değildir. Bazı evlerde hasta için ayrı bir oda bile yoktur ve hasta oturma odasındaki koltukta yatar. Kayma, düşme ve benzeri kazalar yaşanabilir. Bilgisi olmayan bir kişinin hasta bakımı sırasında ilaçları yanlış vermesi ya da hijyene yeterince dikkat edememesi hastanın durumunu kötüleştirebilir.

Ailelerin beklentisi, evdeki bir odanın hastanın tüm ihtiyaçlarını karşılayacak şekilde düzenlenmesi için destek verilmesidir. Bu odada hastaya uygun bir karyola ve havalı yatak, uygun bir tuvalet ve hastanın huzurlu hissedeceği bir ortam bulunmalıdır. Engelli tuvaleti, kapı eşiklerinin kaldırılması ve ayarlanabilir hasta yatağı bu düzenlemelerin başında gelir. Aileler, devletin hasta bulunan evleri yerinde incelemesini ve ev ortamı bakıma uygun değilse düzenleme için destek vermesini ister.

Binaların erişilebilirliği de önemlidir. Asansörsüz bir apartmanda yaşayan hastanın dışarı çıkması büyük bir sorundur. Asansör olsa bile tamamen yatağa bağımlı bir hastayı dışarı çıkarmak zordur. Tekerlekli sandalye kullanan bir kişi ancak asansörlü ve uygun rampası olan bir binada rahat edebilir. Apartman çıkışlarına ve tüm kamu binalarına dayanıklı rampalar yapılması gerekir. Engelli bireyler, uygun düzenleme olmayan kamu binalarına gitmekte hala zorlanır.

Ailelerin Sık Sorduğu Sorular Nelerdir?

Hasta Bezi Nasıl Alınır?

Hasta bezi rapor ve reçeteyle alınabilir. Raporun uzman hekim tarafından düzenlenmesi gerekir. Reçetede hastanın aylık kullanabileceği bez sayısı da belirtilmelidir. Rapor süresi dolduğunda yenilenmesi gerekir. Güncel koşullar ve ödenen miktarlar SUT’ta yer alır ve zaman zaman değişir.

SGK Hasta Karyolası İçin Ödeme Yapar mı?

SGK’nın hasta karyolası için ödeme yapmadığı, havalı yatak için ise belirli koşullarla ödeme yaptığı bilinir. Diğer medikal malzemelerin bir kısmı da karşılanmaz. Kurumun ödeme listesi zaman zaman güncellenir, bu nedenle güncel durum SUT’tan kontrol edilmelidir. Sağlık Bakanlığı Evde Sağlık Hizmetleri birimleri ve bazı belediyeler, hastanelerde kullanılmış hasta yataklarını ihtiyaç sahiplerine verebilir. Diğer medikal ürün ihtiyaçları için de bu kurumlara başvurulabilir.

Rapor İçin Hastaneye Gidemeyen Hasta Nasıl Götürülür?

Hastalığı ilerlemiş bir hastayı rapor için hastaneye götürmek kolay değildir. Hasta nakli için özel ambulans firmalarıyla anlaşılabilir ya da bir kamu hastanesinden ambulans talep edilebilir. Bazı belediyeler de nakil ambulansı hizmeti verir. Evde sağlık birimleri bazı durumlarda rapor işlemleri için eve gelebilir. Bu konuda hastanın kayıtlı olduğu evde sağlık birimine danışılabilir.

Bakım Ücreti İçin Nereye Başvurulur?

Evde bakım ücreti için Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’nın il müdürlüklerine başvurulur. Ödemenin yapılabilmesi için hastanın bakıma muhtaç olduğunu gösteren bir engelli sağlık kurulu raporu bulunması ve hane gelirinin belirlenen sınırın altında olması gerekir. Hastanın kendi işlemlerini yürütemediği durumlarda ailenin vasilik için mahkemeye başvurması gerekebilir.

Konuşamayan Hastayla Nasıl İletişim Kurulur?

Trakeostomi nedeniyle konuşamayan ya da elini kullanamayan hastalarla iletişim kurmak ailelerin en çok zorlandığı konulardan biridir. Hastaların kullanabildiği iletişim bilgisayarları, hastanın yazılı ve sözlü olarak iletişim kurabilmesi için özel yazılım ve donanımlar içerir. Bazı sistemler göz hareketleriyle kullanılabilir, bu nedenle fare kullanamayan hastalar için de uygundur. Daha basit çözümler olarak yazı tahtaları ve harf ya da resim kartları da kullanılabilir. Acil durumlar için hastanın tanılarını, kullandığı ilaçları ve cihazları özetleyen güncel bir belge hazır tutulursa, hasta farklı bir hastaneye götürüldüğünde bilgiler eksiksiz aktarılabilir.

Oksijen Kullanan Hastanın Burnu Kanarsa Ne Yapılmalı?

Oksijen tedavisi burun içini kurutabilir ve kanamaya yol açabilir. Oksijen konsantratörünün nemlendirici su kabının doğru kullanılması, nazal kanülün burnu tahriş etmeyecek şekilde yerleştirilmesi ve burun içinin su bazlı bir nemlendiriciyle nemli tutulması kuruluğu azaltabilir. Oksijen kullanan hastalarda vazelin gibi petrol bazlı ürünler kullanılmamalıdır, çünkü yanıcıdır. Kanama tekrarlıyorsa ya da durmuyorsa hekime başvurulmalıdır.

Yatağa Bağımlı Hastada Bası Yarası Nasıl Önlenir?

Yatağa bağımlı hastalarda bası yarasını önlemek için hastanın pozisyonu düzenli aralıklarla değiştirilmelidir. Genellikle iki saatte bir pozisyon değiştirilmesi önerilir. Pozisyonlu havalı yataklar basıncı dağıtarak yara riskini azaltır. Cildin temiz ve kuru tutulması, idrar kaçırmaya bağlı nemin önlenmesi ve yeterli beslenme de önemlidir. Hasta döndürülürken ağrı duyuyorsa ya da ciltte kızarıklık, şişlik ve yara başladıysa ağrı kesici ve yara bakım ürünleri hekim önerisiyle kullanılmalıdır. Kendiliğinden ilaç kullanılmamalıdır.

Evde Bakımla İlgili Destekler Nasıl Öğrenilir?

Hangi desteklerin verildiğini öğrenmek için Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı il müdürlüklerine, Sağlık Bakanlığı Evde Sağlık Hizmetleri birimlerine ve oturulan ilçenin belediyesine başvurulabilir. Belediyelerin sunduğu hizmetler ilden ile ve ilçeden ilçeye farklılık gösterir. Hastanın aile hekimi de yönlendirme yapabilir.

Evde bakım, ailelerin tek başına taşıyamayacağı kadar ağır bir sorumluluktur. Ailelerin dile getirdiği şikayetler incelendiğinde, sorunların büyük bir kısmının bilgi eksikliğinden, dağınık hizmetlerden ve maddi yetersizlikten kaynaklandığı görülür. Bu sorunların tek bir yerde görünür hale gelmesi, çözümlerin geliştirilmesine katkı sağlar.