Ana Sayfa » Blog Kategorisi: "Hastalıklar" » Türkiye’de Hasta Olmak

Türkiye’de Hasta Olmak

Türkiye’de sağlık hizmetleri geçmişten günümüze hem teknolojik hem de akademik açıdan hızlı bir gelişim göstererek standartlara ulaşma aşamasına gelmiştir. Sağlık hizmetlerinin tarihsel geçmişine baktığımızda hizmet sunma biçimleri olarak mistik dönem, polifarmasi dönemi ve etiyolojik dönemlerden sonra günümüzde ve yakın geçmişimizde çağdaş dönem olarak adlandırılan dönem başlamıştır.

Ülkemizdeki sağlık hizmetlerine bu çerçeveden bakacak olursak kurulmak istenen sistemi daha net anlayabiliriz. Peki kurulmak istenen bu sistemin hasta açısından avantajlarını ve dezavantajlarını biliyor muyuz? Ayrıca hasta olarak haklarımız ve sorumluluklarımız neledir?

Türkiye'de Hasta Olmak

Ülkemizdeki Çağdaş Dönem Tedavi Süreci

Ülkemizde en güncel tedavi yöntemlerine uyum sağlanarak çağdaş dönem kriterleri uygulanmaya çalışılıyor. Çağdaş dönem kriterlerini esas alan anlayış biyolojik, sosyal ve fiziki etkenlerin yanında, bu etkenleri oluşturan diğer faktörlerin de tedavi sürecinde dikkate alınmasıdır. Bu noktada tedavi süreci, hastayı sadece bir birey olarak değil toplumun bir parçası olarak da ele almaktadır.

Türkiye’de hasta olmak, çağdaş dönem tedavi süreçleriyle yeni bir boyuta taşınmaktadır. Çağdaş sağlık hizmetleri esaslarıyla kişinin yaşamı bir bütün şekilde ele alınarak hastalığın oluştuğu dönem öncesi ve sonrasıyla birlikte değerlendirilir. Kişi çevresinden soyutlanmaz, hastalığın öncesinde oluşan etkenler ve hastalık süreci değerlendirilerek tedavi süreci işletilir.

Türkiye'de Hasta Olmak

Türkiye’de Koruyucu Sağlık Hizmetleri

Türkiye’de verilen sağlık hizmetleri yalnızca hastalık ve tedavisi üzerine yoğunlaşmaz. Hastalık oluşmadan önceki koşulları da inceleyerek kişilerin hasta olma oranını da azaltmayı hedefler. Bu koşullar üzerinde yoğunlaşarak hastalık oluşturan şartları en başından yok etmek en mantıklı yöntemdir. Koruyucu sağlık hizmetleri adı altında yapılan bu işlemler çevreye ve insana yönelik olarak iki başlık altında toplanabilir.

Çevreye dönük olan koruyucu sağlık hizmetlerinde insan sağlığını olumsuz yönde etkileyen fiziki, biyolojik ve kimyasal etkenlerin yanında sosyal etkenlerin de yok edilerek hastalığın oluşmasını engellemek amaçlanır. Çevreye dönük koruyucu sağlık hizmetlerinde yeterli temiz su tedarik edilmesi, katı veya sıvı atıkların imhası, endüstri sağlığı, konut sağlığı, haşerelerle mücadele ve hava kirliliğiyle mücadele gibi konu başlıkları vardır.

Bireye dönük koruyucu sağlık hizmetlerindeyse kişileri hastalık oluşumlarına karşı daha güçlü ve daha dirençli hale getirmeyi amaçlayan uygulamalar yapılır. Erken teşhis ve doğru tedaviyle beraber en az hasarlı ya da hasarsız iyileşme sağlayan uygulamalar bu grup altında ele alınır. Bireye dönük koruyucu sağlık hizmetleri içinde erken tanı, aşılama, doğru tedavi, ilaç tedavisi, sağlık eğitimi ve beslenme iyileştirmesi gibi konu başlıkları vardır.

Türkiye'de Hasta Olmak

Türkiye’de Tedavi Hizmetleri

Hasta iyileştirme sürecinde bireyin sağlığına kavuşması için tedavi edici hizmetler uygulanmaktadır. Kendi içerisinde üç aşamaya ayrılır. Bunlar, birinci basamak yani başvuru ve ayakta muayene aşaması, ikinci basamak yataklı tedavi uygulamaları ve son olarak da üçüncü basamak olan uzmanlaşmış seviyede yüksek teknolojiyle yapılan tedavilerdir. Tedavi hizmetleri içerisinde rehabilitasyon hizmetleri de vardır. Bunlar tıbbi ve sosyal rehabilitasyon olmak üzere ikiye ayrılır. Ülkemizdeki tedavi hizmetleri bu şekilde detaylandırılmaktadır. Uygulanmaya çalışılan sistem dört dörtlük olmasa da gelişmekte olduğu kesindir.

Türkiye’de Sağlık Hizmetlerinin Geçmişi ve Sağlık Örgütlenmesinin Yapısı

Osmanlı döneminde kurumsal yapıya kavuşan sağlık hizmetleri, Cumhuriyet döneminden itibaren gelişerek günümüze kadar gelmiştir. Günümüzde çağdaş yöntemlerle yapılan tedavi hizmetleri yasal mevzuatlar ve kanunlarla güvence altına alınmış olup devlet ve özel girişimlerle yürütülmektedir.

Türkiye’de sağlık örgütlenmesinin yapısına baktığımızda sağlık hizmetlerinin genel olarak kamu hastaneleri ve özel hastaneler tarafından sağlandığını görmekteyiz. Sağlık ocağı ve anne çocuk halk sağlığı gibi alt birimlerle de ülkemizin her köşesine taşındığını söyleyebiliriz.

Türkiye'de Hasta Olmak

Türkiye’de Hasta Hakları

Hasta hakları tüm dünyada önem verilen konulardan bir tanesidir. Sağlığımızı kaybetmeden önce bu haklarımızı öğrenmeli ve aklımızın bir kenarına yazmalıyız. Çünkü hastalandıktan sonra yaşadığımız sorunlar bize çok daha büyük görünecek ve çözüm bulabilmek için daha fazla enerji sarf etmek zorunda kalacağız. Bir yandan tedavimizle uğraşmak zorunda kalırken diğer yandan da bize yapıldığını düşündüğümüz haksızlıkların peşinde olacağız. Elbette bunun hasta ve ailesi için çileli bir duruma dönüşmesini kimse istemez. Bu nedenle kanunlar çerçevesindeki haklarımızı bilmeli ve ona göre davranmalıyız.

Sağlık Bakanlığı’nın düzenlediği sosyal güvenlik konusundaki yenilikler hastaların haklarıyla ilgili yeni bir dönem başlatmıştır. Eskiden beri mevcut olan “Hasta Hakları Yönetmeliği” güncellenerek günümüze uygun hale getirilmeye çalışılmaktadır. İhtiyaçlara göre bazı dönemlerde değişiklikler yapılmaktadır ve yapılmaya da devam edilecektir. Çünkü zaman geçtikçe insanların ihtiyaçları değişmektedir ve yaşadıkları sorunlarda çeşitlenmektedir. Kanunlarda yapılan değişikliklerle herkesin hakkını koruyan sistemler oluşturmak gerekir.

Günümüzde hastanelerin bazı bölümlerinde ücretsiz tedavi mümkündür. Ancak bir taraftan ilgisizlik, diğer yandan da yetkili makamlarca yapılan yetersiz bilgilendirme sebebiyle insanlar bu yeniliklerden bihaber kalmaktadır. Birçok sağlık kuruluşunda ücretsiz yaptırılabilecek tedaviler için hala yüklü ödemeler yapmak zorunda kalıyoruz. Bu durum değişen yönetmelikleri takip etmediğimizden ve haklarımızı tam anlamıyla bilmediğimizden kaynaklanmaktadır. Aslında trafik kazalarından, hamileliğe, acil müdahaleden, tüp bebek işlemlerine kadar devlet tarafından tanınmış haklar mevcuttur.

Türkiye'de Hasta Olmak

Hasta Haklarının Bilinmesi Sağlık Sistemini Rahatlatır

Ülkemizde çoğu kişi haklarını tam olarak bilmemektedir. Özellikle hasta haklarını tam olarak bilen kişi sayısı neredeyse yok denecek kadar azdır. Bunun zararını kişi hasta olduktan sonra yine kendisi çekmektedir. Vatandaşın haklarını bilerek sağlık hizmeti alıyor olması sistemin daha rahat işlemesini sağlayacaktır.

Hasta olarak haklarımızı aşağıdaki gibi listeleyebiliriz:

  • Hizmetten genel olarak faydalanma,
  • Bilgilendirme ve bilgi isteme,
  • Tedavinin detaylarını ve maliyetini öğrenme,
  • Uygulanabilecek alternatif tedavi yöntemler hakkında bilgi alma,
  • Hakkındaki tıbbi gerçekleri öğrenme,
  • Sağlık kuruluşunu ve personelini seçme ve değiştirme,
  • Hasta mahremiyeti ve rızası,
  • Güvenli ortamda sağlık hizmeti alma,
  • Tedavi sürecinde var olan risklerin durumunu öğrenme,
  • Dini vecibelerini yerine getirebilme,
  • Saygınlık görme ve rahatlık,
  • Ziyaretçi ve refakatçi bulundurma,
  • Şikayet ve dava hakkı.

 

Ayrıca hasta olarak bazı sorumluluklarımız da vardır:

  • Başvurduğu sağlık kurum ve kuruluşunun kural ve uygulamalarına uygun davranma ve katılımcı bir yaklaşımla teşhis ve tedavi ekibinin bir parçası olduğu bilinciyle hareket etme,
  • Yakınmalarını, daha önce geçirdiği hastalıkları, gördüğü tedavileri ve tıbbi müdahaleleri, eğer varsa halen kullandığı ilaçları ve sağlığıyla ilgili bilgileri mümkün olduğunca eksiksiz ve doğru olarak verme,
  • Hekim tarafından belirlenen sürelerde kontrole gelme ve tedavinin gidişatı hakkında geri bildirimlerde bulunma,
  • Randevu tarih ve saatine uyma ve değişiklikleri ilgili yere bildirme,
  • İlgili mevzuata göre öncelik tanınan hastalarla, diğer hastaların ve personelin haklarına saygı gösterme,
  • Personele sözlü ve fiziki saldırıya yönelik davranışlarda bulunmama,
  • Haklarının ihlal edildiğini düşündüğünde veya sorun yaşadığında hasta iletişim birimine başvurma.

 

Haklarını ve sorumluluklarını bilen hastalar tedavi sürecinden maksimum verim elde edebilir. Ayrıca sistemin akışını engellemeden kendisini ve diğer kişileri yormadan sağlık hizmetlerinden faydalanabilir.

 

Sağlık hizmetleriyle ilgili şikayet, teşekkür, sorun çözme, görüş ve öneri türündeki başvurularınızı aşağıdaki bağlantıya basıp açılan Hasta Başvuru Bildirim Sistemi’ne (HBBS) üye olarak doğrudan Sağlık Bakanlığı’na yapabilirsiniz:

https://hastahaklari.saglik.gov.tr/

 

Hasta hakları yönetmeliğini aşağıdaki sayfadan inceleyebilirsiniz:

http://www.hasta.saglik.gov.tr/TR,4780/hasta-haklari-yonetmeligi.html

 

Hasta Hakları Başvuru Sistemi 2016 Yılı İstatistik Bilgileri

Türkiye'de Hasta Olmak