Uyku Apnesi

İngilizce: Obstructive Sleep Apnea Syndrom (OSAS)
Türkçe: Tıkayıcı Uyku Apnesi Sendromu (TUAS)

Sadece apne olarak da bilinir, uyku sırasındaki solunum duraksamalarından kaynaklanan ve uyku düzeninin bozulmasına sebep olan önemli bir hastalıktır. Uyku apnesi sendromu, uykuda hava akımının en az 10 saniye süreyle durması şeklinde tanımlanır. Uyku sırasında, solunum duraklamaları sonucunda kandaki oksijen miktarı azalır ve karbondioksit miktarı artar.

Obstrüktif Uyku Apnesi Sendromu (?)

Obstrüktif = Tıkayıcı
Apne = Solunumun durması
Sendrom = Birbirleriyle ilişkisiz gibi görünen, ancak bir araya geldiklerinde tek bir hastalık olarak kendisini gösteren şikayetler ve bulgular bütünüdür.

Uyku Apnesi Çeşitleri

  • Tıkayıcı uyku apnesi
  • Merkezi uyku apnesi
  • Bileşik uyku apnesi

 

Uyku Apnesi

Tıkayıcı Uyku Apnesi

Üst solunum yollarındaki kasların gevşemesiyle solunum yolu daralır ve horlama oluşur. Bazı durumlarda gevşeyen kaslar solunum yolunu tamamen kapatır ve soluk alıp verme durur. Bu kaslar dil, küçük dil, yutak ve damağa aittir.

Kanda düşen oksijen oranını beyin algılar ve uyku derinliğini azaltarak tekrar solunumun gelmesini sağlar.

Kişi kaliteli uyku uyuyamaz.

Tıkayıcı uyku apnesinde toraks ve abdomende solunum eforu gözlenir.

Merkezi Uyku Apnesi

Merkezi sinir sisteminin solunum ile ilgili kaslara doğru sinyal gönderememesi ile kanda oksijen oranı azalır ve hasta uyanır.

Uyanma veya yarı uyanıklık (arousal) dönemini tıkayıcı uyku apnesi olan kişilerden daha fazla hatırlarlar.

Merkezi uyku apnesi testlerinde “RERA” yani toraks ve abdomen hareketlerinin ölçümleri önemli rol oynar.

Bileşik Uyku Apnesi

Bu tip hastalarda hem tıkayıcı hem de merkezi uyku apnesi hastalığı bir aradadır.

Genelde rahatsızlık oluştuğu anda sentral apne olarak başlar sonrasında tıkayıcı apne olarak devam eder.

Uyku Apnesi

Hipopne Nedir?

Uyku apnesinin değerlendirilmesinde sadece solunumun durması (apne) değil bunun yanında hipopne dediğimiz solunumun azalması da çok önemlidir.

Solunum akışının normal değerinin % 50’sinin altına düşmesine hipopne denir.

Solunum Döngülerinin Karşılaştırması

Uyku Apnesi

Uyku Apnesinin Belirtileri

Yüksek tansiyon, horlama, yorgunluk, aşırı sinirlilik, depresyon, unutkanlık, konsantrasyon bozukluğu, sabah baş ağrısı, kontrol edilemeyen şişmanlama, uykuda terleme, sık idrara çıkma, mide yanması gibi sorunlar uyku apnesinin belirtileridir.

Uyku Apnesinin Sonuçları

Uyku apnesi tedavi edilmezse ÖLÜM ile sonuçlanabilir.

Kalp krizi, kalp büyümesi, yüksek tansiyon, felç, cinsel isteksizlik, kalp ritminin bozulması, obezite, damar tıkanıklığı, iç organlarda yağlanma, iş veriminde azalma, sosyal yaşantıda problemler, trafik kazaları, depresyon, ağız kuruluğu, baş ağrısı, çocuklarda hiperaktivite, insülin direnci, pulmoner hipertansiyon, gerginlik, aşırı stres gibi sayısız sorunlara yol açar.

Uyku Apnesi

“Uyku apnesi hastalığı trafik kazası riskini 8 kat artırmaktadır. Bu risk 100 promil alkollü birisiyle eşdeğerdedir.”

“Horlama kalp krizi riskini 4 kat, uyku apnesi ise 10 kat artırmaktadır.”

 

Toplumdaki Dağılımı

Kadınların % 2’sinde ve erkeklerin % 4’ünde uyku apnesi görülür (ortalama % 3). Bu değerler, hastalığın astım ve şekerden daha yaygın olduğunu gösteriyor.

Uyku Apnesi

Uyku Apnesi İle İlgili Rapor

Uyku apnesi şikayetiyle hastaneye başvuran kişi 1 veya 2 gece uyku laboratuvarında misafir edilir.

Sonuçta oluşan parametreleri bir uyku doktoru veya nörolog inceler. Hastanın tedavisi için gerekli cihazı ve basınç değerlerini rapor ve reçete halinde hazırlar. Bu rapor birden çok doktorun imzasının olduğu heyet raporu veya tek bir doktorun imzaladığı rapor olabilir.

Raporda hastanın uyku laboratuvarında misafir olduğu geceki hastalığıyla ilgili parametreler yazılıdır. Bu rapor titrasyon testi sonuçlarına bakılarak yazılır. Horlama, arousal, apne, hipopne ve oksijen desaturasyonunu ortadan kaldırmak cihaz uygulamasının amacıdır.

Sonuç bölümünde ise CPAP veya OTOCPAP veya Bilevel S (BPAP S) cihazı kullanmasına karar verilmiştir. Terapi için gerekli basınç değeri de hekim tarafından önerilir.

Uyku apnesi hastalarına Bilevel S (BPAP S) 3 durumda verilir:
1. Obeziteye bağlı hipoventilasyon
2. KOAH gibi akciğer kaynaklı bir hastalık olduğunda
3. CPAP cihazına uyum sağlayamayan hastalarda