Ana Sayfa » Blog Kategorisi: "Medikal Ürünler" » Trakeostomi Kanülü

Trakeostomi Kanülü

Trakeostomi Kanülü

Trakeostomi kanülü uygulaması KBB, yoğun bakım veya anestezi hekimleri tarafından gerçekleştirilir. Solunum sıkıntısı yaşayan hastalara, geçici ya da kalıcı olarak solunum yolunun açılabilmesi için tıbbi işlemler uygulanabilir. Bunun için iki farklı yöntem vardır. Birisi endotrakeal tüp diğeri ise trakeostomi kanülü uygulamasıdır. Uzun veya kısa dönem tedavi süreçlerinde endotrakeal veya trakeostomi uygulamaları tercih edilebilir.

Detaylı Bilgi İste »

Solunumsal problemleri çözmek için hastaya mekanik ventilatör bağlanacaksa karşımıza iki seçenek çıkmaktadır. Bunlardan birisi non-invaziv yani maskeyle yapılan diğeri ise invaziv yani vücut içine kanül ile giriş sağlanarak yapılan uygulamadır. Endotrakeal veya trakeostomi uygulamaları invaziv olarak değerlendirilir. Hangi tıbbi yöntemin uygulanacağını doktorlar belirlemektedir. Bunun için, hastanın o anki fiziksel durumu, kronik veya akut rahatsızlıkları, kilosu ve yaşı gibi detaylar göz önünde bulundurularak karar verilir.
Trakeostomi Kanülü

Endotrakeal Tüp Nedir?

Endotrakeal tüp, geçici solunum sıkıntılarında ağızdan veya burundan uygulanır. Solunum yolunun açılmasını sağlar. Anestezi altında uygulanması gerekir. Tüp, ses tellerinin arasından soluk borusuna yerleştirilir. Endotrakeal tüp yönteminin maksimum kullanım süresi 11 gündür. Hastaya uygulama yapıldıktan sonra 11 gün boyunca hastada kalmaya devam edebilir. Sonrasında çıkarılmalıdır. Aksi halde, hastanın ses tellerine zarar vererek konuşmasını engelleyebilir ve solunum yolunda yara oluşmasına neden olabilir. Bu nedenle, hasta 5 günden fazla mekanik ventilatöre bağlı kalacaksa riski en aza indirmek için 11 günü beklemeden trakeostomi kanülü uygulamasına geçilmelidir. Trakeostomi kanülü uygulaması cerrahi işlemler içerdiği için endotrakeal tüp uygulamasından daha karmaşık ve risklidir.

Trakeostomi Kanülü Nedir?

Trake = Trachea = Nefes borusu
Ostomi = Ostomy = Vücutta oluşturulan yapay açıklık

Trakeostomi, ağzından ve burnundan nefes alamayan kişilere uygulanan ve solunum yolunun açılmasını sağlayan cerrahi bir işlemdir. Hastanın ihtiyacına göre, acil durumlarda veya daha önceden planlanmış şekilde yapılabilir. Nefes borusunun (trake) 2. ve 3. veya 3. ve 4. kıkırdak halkaları arasından bir delik açılarak uygulanır. Böylece, solunum yolu açık hale gelir ve solunum esnasında ağzın ve burnun kullanılmasına gerek kalmaz. Açılan deliğe trakeostomi kanülü adı verilen medikal ürün sabitlenir ve açıklığın kapanması engellenir. Trakeostomi işleminden sonra hastaların büyük çoğunluğu geçici olarak konuşma yetilerini kaybederler, bir kısmı ise uygun özellikteki kanüllerle (konuşma kanülü) konuşmaya devam edebilirler. Bunun için ses tellerinin zarar görmemiş olması gerekir. Eğer ses telleri zarar görmediyse trakeostomi kapatıldığında hasta tekrar konuşabilir hale gelecektir.

Bir hasta, uzun süre yoğun bakımda kalacaksa ve uzun süreli olarak mekanik ventilatör cihazına bağlanacaksa hastaya trakeostomi kanülü takılması gerekir. Hastanın solunumu mekanik ventilatör cihazı sayesinde yönetileceği için göğüs ve diyafram kasları zamanla zayıflar. Kişi ventilatör cihazından ayrıldıktan sonra solunum kaslarını güçlendirmek için hekimlerin önerdiği egzersizlerleri yapmalıdır.

Trakeostomi işlemi iki farklı yöntemle uygulanabilir:

  • Perkütan trakeostomi
  • Cerrahi trakeostomi

 

Bu yöntemlerin adları perkütan veya cerrahi trakeostomi işlemi olsa da her ikisi de cerrahi işlemdir. Perkütan trakeostomi işleminin hastanın ses tellerine zarar verme riski cerrahi trakeostomi uygulamasına göre oldukça düşüktür.

Trakeostomi Kanülü

Perkütan Trakeostomi Nedir?

Soluk borusu (trake) son derece esnektir. Soluk borusunun bu özelliğinden faydalanarak kolaylıkla perkütan trakeostomi işlemi yapılabilir. Perkütan trakeostomi soluk borusundaki 3. ve 4. kıkırdak arasına veya 2. ve 3. kıkırdak arasına uygulanabilir. Bu yöntemle hastaya kolay bir şekilde trakeostomi açılabilir. Hastayı ameliyathaneye almadan serviste dahi yapılabilecek bir işlemdir. Perkütan trakeostomi, yoğun bakım veya acil servis hekimleri tarafından karar verilip uygulanabilir. Bu yöntem sayesinde kanama ve enfeksiyon riski azalır. Ayrıca iyileşme de çok hızlı olmaktadır. Perkütan trakeostomi setleriyle yapılan bu uygulama, komplikasyon oluşması ve doku zedelenmesi ihtimallerini minimum düzeye indirir.

Trakeostomi Kanülü

Cerrahi Trakeostomi Nedir?

Cerrahi trakeostomi işlemi perkütan trakeostomiye göre daha zor ve risklidir. Cerrahi trakeostominin uygulanmasına genellikle KBB ve genel cerrahi doktorları karar verir. İşlem ameliyathanede yapılır. Dokuların ve ses tellerinin geri dönüşümsüz olarak zarar görme olasılığı perkütan trakeostomiye göre daha yüksektir. 16 yaşın altındaki hastalarda trake yapısı tam olarak bilinmediği için genellikle cerrahi trakeostomi işlemi tercih edilir.

Bu yöntemde kanama riski perkütan trakeostomiye göre daha fazladır ve yaranın kapanması daha uzun sürer. Yaranın kapanması için ekstra cerrahi işlemler gerekebilir. Ülkemizde uygulanan trakeostomi yöntemlerinin %85’i cerrahi olarak tercih edilmektedir.

Trakeostomi Kanülü

Trakeostomi Kanüllerinde Kaf

Yetişkin hastalarda genellikle trakeostomi kanüllerinin kaflı modelleri kullanılır. Kaf, hastanın akciğerlerine ulaşan havanın solunum yolu içinde kalmasını ve hava kaçağı olmamasını sağlar. Kaf olmazsa, hava trakeostomi kanülünden çıkmak yerine kanülün etrafından veya ağızdan çıkar. Bu durum hastayı rahatsız edebilir. Ayrıca kaf sayesinde zararlı olabilecek sekresyon, gıda ve benzeri maddelerin de akciğerlere kaçması engellenir. Kaflı kanül kullanmayan hastalarda akciğerlere inen maddeler pnömoni (zatürre) oluşturabilir.

Yetişkin hastalarda özellikle kaflı trakeostomi kanülü kullanılması, bağlı bulunduğu solunum cihazlarının düzenli çalışması için de önemlidir. Kaf, uygun basınçta şişirilmediyse hava kaçağı oluşacaktır ve solunum cihazı bunu tespit edip ya alarm verecektir ya da yüksek basınçta uygulama yaparak oluşan kaçağı tolere etmeye çalışacaktır. Böylece, hastanın ağzından ve burnundan hava kaçağı oluşabilir veya cihaz hava üflemeyi durdurabilir. Bu durum risklidir ve hastanın sağlık durumunu kötü şekilde etkileyebilir. Trakeostomi kanülünün, çeşidinin doğru belirlenmesi, uygulanması ve hijyeni kullanılan tıbbi cihazların da verimli çalışması için gereklidir.

Kaflı trakeostomi kanülü kullanan hastalarda kafın basıncı 2 saatte bir kontrol edilmelidir. Hava kaçağı olmaması için bu basıncın 18 ile 30 mbar arasında olması gerekir. Kaf basıncı düşük olursa kafın üzerinde biriken sıvı veya katı maddeler akciğerlere inerek pnömoniye (zatürreye) neden olabilir. Bu sebeple kaf basıncı 18 mbar’ın altına düşürülecekse kafın üzerindeki bölge aspire edilip temizlenmelidir. Bu işlemi kolayca yapabilmek için hastada subglottik trakeostomi kanülü olması gerekir.

Trakeostomi kanülünün kafı trake duvarına basınç uygular. Eğer kaf basıncı çok yüksek olursa trake duvarına temas ettiği bölgede kan dolaşımı yavaşlar, tahriş ve stenosis (darlık) oluşabilir. Stenosis, kaf basıncının yüksek olmasından kaynaklı trake dokusunun tepki vermesiyle trakede oluşan daralmadır. Solunumu zorlaştırır. Özellikle çocuklarda ölümcül olabilir.

Trakeostomi Kanülü

Kaf kontrolü ya manuel olarak 2 saatte bir yapılmalı ya da akıllı kaf yöneticisi kullanarak bunun otomatik olarak yapılması sağlanmalıdır. Böylece kaflı trakeostomi kanülüyle ilgili sorunların yaşanma ihtimali en aza iner.

Ventilasyon İlişkili Pnömoni (VIP)

Kaflı trakeostomi kanülü kullanan hastaların yaşadığı en büyük sorunlardan bir tanesi ventilasyon ilişkili pnömonidir. Kafın yeterli şişirilmemesi nedeniyle akciğerlere inen katı veya sıvı maddeler hastaya zarar verebilir. Akciğerin dokusunu bozabilir ve solunumun durmasına neden olabilir. Bu problemler hastanın ölümüyle dahi sonuçlanabilir. Bu nedenle kaf basınç kontrolü son derece önemlidir.

Kaynaklar

https://www.toraks.org.tr/userfiles/file/Trakeostomi-kanulleri.pdf

https://www.toraks.org.tr/halk/News.aspx?detail=3987

https://turkthoracj.org/sayilar/131/buyuk/pdf_Toraksder_7761.pdf

https://turkals.blogspot.com/2010/09/trakeostomi-kanulu-nasil.html

https://www.toraks.org.tr/halk/News.aspx?detail=2494

http://www.yogunbakimdergisi.org/managete/fu_folder/2003-03/html/2003-3-3-149-159.htm

https://www.tkd.org.tr/ileri-kardiyak-yasam-destegi-kursu/sayfa/havayolu

Sizin desteğinizle güçleniyoruz. Sosyal sorumluluk projelerimizi, hizmetlerimizi ve ürünlerimizi daha çok kişiye ulaştırabilmek için desteğinize ihtiyacımız var. Bu sayfayı sosyal medyada paylaşır mısınız?

Bilgi İste

Bu konuyla ilgili daha detaylı bilgi istiyorsanız aşağıdaki formu doldurun ve butona basıp lütfen bekleyin. En kısa sürede sizinle iletişime geçeceğiz. Bilgi hizmetimiz ücretsizdir.

Ad soyad (gerekli)

Telefon (gerekli)

E-posta (gerekli)

Butona 1 kere basıp bekleyin.