Solunum Cihazı

Solunum Cihazı Nedir?

En basit şekliyle solunum cihazı, nefes almakta sorun yaşayan hastalarda kullanılan tıbbi cihazlardır şeklinde tanımlanır. Kronik hastalıklarda veya acil durumlarda kullanılan farklı çeşitleri vardır. Genellikle hastanelerde ve ambulanslarda kullanılır. Teknolojinin ilerlemesiyle son 15 yıldır evde hasta bakımında da kullanımı artmıştır. Bu sayede hastaların tedavileri ve bakımları evde sürdürülebilir. Bu durum hem devlet üzerindeki hem de aile üzerindeki maddi ve manevi yükü azaltmaktadır.

Solunum Cihazı Çeşitleri

Solunum cihazlarının fonksiyonlarına ve özelliklerine göre birkaç farklı çeşidi vardır. Bu cihazlar hastanın durumuna ve ihtiyacına göre tek başına veya birkaç tanesi birlikte kullanılabilir.

Mekanik Ventilatör Cihazı

Solunum Cihazı

Solunum cihazlarına genellikle mekanik ventilatör cihazı veya respiratör denilmektedir. Bu cihazlar yapay bir şekilde hastanın solunumuna destek olur. Solunum fonksiyonlarını tamamen kullanamayan hastalara ise solunum yaptırır.

Bu cihazlar yaklaşık 30 yıldır üretilmektedir. Teknolojinin gelişmesiyle daha hassas ve kaliteli hale getirilmektedir. Kullanılan sensörler ve elektronik işleyiciler ile yeni doğandan yetişkin hastalara kadar güvenle kullanılır. Cihazlarda birçok solunumsal parametre ayarlanabilir.

Bu cihazlar birkaç farklı şekilde kullanılmaktadır. Bunlardan bir tanesi non-invaziv şekilde yani maske ile kullanımdır. Diğeriyse invaziv şekilde yani vücudun içine kanül veya benzeri aparatlar ile girip uygulanır. Bir diğer anlatım şekliyle endotrakeal tüp veya trakeostomi kanülü ile kullanılır.

Oksijen Konsantratörü

Solunum Cihazı

Uzun veya kısa süreli oksijen tedavisi için oksijen konsantratörü kullanılır. Bu cihaz hastaya oksijen desteği gerektiğinde diğer cihazlarla birlikte de kullanılabilir. Oksijen konsantratörü cihazları ortam havasındaki gazları ayrıştırır ve moleküler sieve (moleküler elek) dediğimiz sistem ile % 95 (± 3) saflıkta oksijen üretir. Moleküler sieve (moleküler elek) sayesinde insan sağlığına uygun bir şekilde oksijen gazı üretilmektedir.

Oksijen konsantratörü tarafından atmosferden emilen hava, filtreden geçirilir. Böylece hava bakteri ve tozlardan arındırılır, sonra basınçlı bir şekilde moleküler elek sistemine gönderilir. Moleküler elek sisteminde azot tutulur ve oksijenin geçmesine izin verilir. Geçişine izin verilmeyen nitrojen (azot) gazı egzoz sistemi sayesinde belirli aralıklarla dışarı atılır. Oksijen gazı ise bir haznede biriktirilir, uygun basınca ulaştığında kullanıcıya gönderilir. Kullanıcının ihtiyacı olan akış miktarı cihaz üzerindeki flowmetre ile ayarlanır.

CPAP ve BPAP Cihazı

Solunum Cihazı

CPAP ve BPAP cihazları uyku apnesi (OSAS veya CSAS) gibi üst solunum yolu hastalıklarının ya da KOAH gibi akciğer rahatsızlıklarının tedavisinde kullanılır. CPAP cihazı sürekli olarak pozitif yönlü hava yolu basıncı üretir. Uyku apnesi hastalarının kullanımı için geliştirilmiştir. Kullanıcının üst solunum yollarını sürekli olarak açık tutarak horlamayı ve solunum durmalarını önler. Cihaz her uykuda kullanılmalıdır.

İki seviyeli pozitif hava yolu basıncı üreten cihazlara BPAP denir. Bu cihazlar non-invaziv (maske ile) kullanım için geliştirilmiştir. BPAP uygulamasında nefes alırken ve verirken kişiye farklı hava basınçları uygulanır. Bu sayede solunum yollarında oluşan basınç farkından faydalanılır. IPAP kişi nefes alırken, EPAP ise kişi nefes verirken cihazın uyguladığı basınç değerleridir. EPAP, IPAP değerinden küçük olmalıdır. Böylece tedavi amaçlı olarak solunum yollarında basınç farkı oluşturulabilir. BPAP (Bilevel) cihazları kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH), akut ve kronik solunum yetmezliği, pnömoni ve astım gibi rahatsızlıkların tedavi süreçlerinde kullanılmaktadır.

Nebülizatör Cihazı

Solunum Cihazı

Nebülizatör cihazları, sıvı formdaki ilaçları aerosol haline getirir. Bu sayede ilaçların solunum yoluyla alınabilmesini sağlar. Son yıllarda teknolojinin gelişmesiyle birçok ilaç nebülizatörler ile kullanılmaya başlanmıştır. Nebülizatör cihazları özellikle, solunum ile ilgili hastalıkların tedavisinde kullanılmaktadır. Hem kısa süreli hem de uzun süreli tedavilerde faydalıdır. İki çeşidi vardır. Bunlar kompresörlü nebülizatör cihazı ve ultrasonik nebülizatör cihazı olarak adlandırılır.

Solunum Cihazları Nasıl Kullanılır?

Solunum cihazlarının kullanımı teknik detaylar içerir. Özellikle acil durumlarda yapılan solunum cihazı uygulamaları hayat kurtarır. Bunun dışında kronik hastalıklarda da uygulanır. Böylece hastanın yaşam süresi uzatılabilir. Hayati bir konu olduğu için solunum cihazlarının kullanımını hekimlere bırakmak gerekir. Hastanın durumuna göre cihazın parametreleri hekim tarafından ayarlanmalıdır. Ayrıca bazı hastalar iyileşerek solunum cihazlarından tamamen ayrılabilir. Solunum cihazından ayrılacak hastanın kendi solunumunu rahatça yapabiliyor olması gerekir.

Solunum cihazlarının kullanımında önemli olan diğer konu ise alarm limitlerinin doğru bir şekilde ayarlanmasıdır. Gerek hastanede gerekse evde kullanılan solunum cihazlarının alarmları varsa hastanın durumuna uygun şekilde ayarlanması gerekir. Yoksa gereksiz yere cihaz alarm verebilir ve çevresindekileri panik durumuna sokabilir.