Havalı Yatak, Hasta Karyolasının Fonksiyonlarını Engeller Mi?

Hasta karyolaları, hastanede veya evde kullanılabilen, hastaların hareket ihtiyacına göre şekil değiştiren ve yan korkulukları sayesinde düşme tehlikesini önleyen medikal bir üründür. Hastaya birçok fayda sağladığı gibi bakıcıya da kolaylık sağlar. Karyolanın fonksiyonları sayesinde hastaya daha rahat pozisyon verildiği için müdahale ve bakım kolaylaşır. Hareket kabiliyeti olmayan ve hasta karyolasına bağımlı şekilde yaşayan kişilerin cildine uygulanan baskıdan kaynaklı olarak vücutlarında bölgesel kızarıklıklar oluşur. Hasta hareket ettirilmezse kan dolaşımı yavaşlar ve kızarıklık oluşan bölgeler bir süre sonra yaraya dönüşür. Önlem alınmaz ve tedavi edilmezse yaranın derinliği zamanla artar. Hatta bir süre sonra yarada enfeksiyon gelişerek ölümcül bir soruna dahi dönüşebilir. Bu riski havalı yatak kullanarak önleyebiliriz. Havalı yatakların üç çeşidi vardır. Bunların hepsi de hasta yatağının üzerine konularak kullanılır. Hasta karyolasının üzerine öncelikle hasta yatağı yerleştirilir ve bunun üzerine havalı yatak serilir. Ayrıca, normal bir karyola ile birlikte havalı yatak kullanmak yerine hasta karyolasıyla birlikte kullanmak daha fazla fayda sağlayacaktır. Havalı yataklar, bazı istisnai durumların dışında, genellikle hasta karyolalarına uyumludur. Ancak bazen karyolaların fonksiyonlarını ve hareketlerini engelleyebilir. Yazıda, sıklıkla karşılaştığım bu sorunun cevabını vermeye ve yaşanan problemlerin çözümlerini anlatmaya çalışacağım.

Detaylı Bilgi İste »

Öncelikle havalı yatakların ve hasta karyolalarının çeşitlerinden ve özelliklerinden kısaca bahsetmek istiyorum. Bu sayede birbirleriyle olan uyumu ve uyumsuzluğu daha belirgin şekilde ortaya koyabileceğim.

Havalı Yatak

Yatalak hasta bakımında kullanılan en önemli medikal ürünlerden bir tanesidir. Sürekli yatağa bağımlı olan hastaların en çok ihtiyaç duyduğu üründür. Kişinin cildinde yatak yarası (bası yarası) oluşmasını önlemek için kullanılır. Genel olarak şişirme motoru ve şişme yatak olmak üzere iki parçadan oluşur. Havalı yataklar üç çeşittir:

  • Baklava Tipi Havalı Yatak
  • Boru Tipi Havalı Yatak
  • Pozisyon Aldıran Havalı Yatak

 

Havalı Yatak, Hasta Karyolasının Fonksiyonlarını Engeller Mi?

Baklava Tipi Havalı Yatak: Baklava dilimi şeklinde hava kanalları olduğu için bu adı almıştır. Hava kanalları bir şişirme motoru tarafından yönetilir. Bölümlerden bir kısmı şişerken diğerleri iner ve böylece cilde uygulanan basının aynı noktada sabitlenmesi engellenir. Fiyatı, diğerlerinden daha uygun olduğu için tercih edilmektedir. Sağladığı fayda ise oldukça tartışmalıdır. Baklava tipi havalı yataklarla ilgili birçok kişiden faydadan çok zararı olduğu konusunda olumsuz yorumlar alıyorum.

Boru Tipi Havalı Yatak: Birbirine paralel olarak konumlandırılmış boru şeklindeki hava kanallarından oluşmuştur. Bu ürünlerin A+B ve A+B+C şeklinde iki çeşit çalışma prensibi vardır. A+B sistemiyle çalışan havalı yataklarda 2 hava girişi ve 2 hava çıkışı bulunur. Motor tarafından aynı anda 2 hava kanalı yönetilebilir. A+B+C sistemiyle çalışanlarda ise 3 hava girişi ve 3 hava çıkışı bulunur. Bu sayede motor aynı anda 3 hava kanalını yönetebilir. Boru tipi havalı yatakların bazı modellerinde, basının oluştuğu bölgeye hava üfleme özelliği şeklinde açıklanabilen ventilasyon özelliği mevcuttur. Bu özellik sayesinde yatağa temas eden vücut bölgesi rahatça hava alır ve kuru kalır; böylece yaranın veya kızarıklığın iyileşmesi hızlanır.

Pozisyon Aldıran Havalı Yatak: Hastayı, otomatik olarak sağa, ortaya veya sola pozisyonlandıran havalı yatak çeşididir. Boru tipi havalı yatak özelliklerinin hepsini taşır. Bunun dışında ayarlanan sürede belirlenen açıyla hastayı konumlandırır ve sürekli yatmaktan kaynaklanan ciltte oluşan basının zararlı etkilerini ortadan kaldırır. Baklava veya boru tipi havalı yatak kullanan hastaların iki saatte bir pozisyonlandırılması gerekir. Pozisyon aldıran havalı yataklar bunu otomatik olarak yapar. Bu sayede hem hasta yatak yarasından korunur hem de refakatçilerin üzerinden büyük bir yük kalkmış olur.

Havalı Yatakta Çarşaf Kullanılır Mı?

Havalı yatakların hava kanalları sağlığa uygun plastik malzemeden üretilmiştir. Plastik olduğu için doğrudan cilde temas ederse terlemeyi arttırır ve yara oluşumunu hızlandıran nemin ortaya çıkmasına neden olur. Hastanın cildinin direkt olarak havalı yatağa temas etmemesi için havalı yatağın üzerine çarşaf serdikten sonra hastanın yatırılması gerekir. Ayrıca ventilasyon özelliğinin de verimli kullanılabilmesi için hava üfleyen delikler kapanmamalıdır. Çarşaf kullanılmazsa hastanın cildi havalandırma deliklerini kapatacaktır ve ventilasyon özelliği çalışmayacaktır.

Hasta Karyolası

Havalı yatakları ele aldıktan sonra hasta karyolası çeşitlerinden ve özelliklerinden de kısaca bahsetmek gerekir. Genel olarak manuel ve elektrikli olmak üzere iki gruba ayrılır. Manuel olanlar tek veya çift ayarlı olmak üzere iki grupta incelenebilir. Elektrikli olanlar ise motorludur ve kumandayla kullanılır. Motor sayısı arttıkça karyolanın fonksiyonları da artar. Elektrikli hasta karyolaları tek motorlu, dual motorlu, iki motorlu, üç motorlu, dört motorlu ve kolon motorlu olmak üzere altı kategoride incelenebilir.

Manuel Hasta Karyolası

Fonksiyonları insan gücüyle kullanılabilen ve elektrikli motor sistemine sahip olmayan karyolalar manuel olarak adlandırılır. Bunlar kendi arasına üçe ayrılır:

Hem baş hem ayak kısmı hareketli olan hasta karyolası: Bu modele çift ayarlı manuel hasta karyolası adı verilir.

Sadece baş kısmı hareketli olan hasta karyolası: Bu modele tek ayarlı manuel hasta karyolası adı verilir.

Sadece ayak kısmı hareketli olan hasta karyolası: Bu modele de tek ayarlı manuel hasta karyolası adı verilir.

Elektrikli Hasta Karyolası

Elektrikli motorlar sayesinde hareket sağlayan hasta karyolası çeşididir. Konumlandırma özellikleri motor sayısına göre farklılık göstermektedir. Karyolanın hareketleri kumanda vasıtasıyla sağlanır. Altı farklı çeşidi vardır:

  • Tek Motorlu Elektrikli Hasta Karyolası
  • Dual Motorlu Elektrikli Hasta Karyolası
  • İki Motorlu Elektrikli Hasta Karyolası
  • Üç Motorlu Elektrikli Hasta Karyolası
  • Dört Motorlu Elektrikli Hasta Karyolası
  • Kolon Motorlu Elektrikli Hasta Karyolası

 

Havalı Yatak, Hasta Karyolasının Fonksiyonlarını Engeller Mi?

Hasta Karyolasında Havalı Yatak Kullanımı

Hasta karyolaları, dayanıklı olması için demir profilden üretilmiştir. Demir iskelet, bazılarında sadece boyanır, bazılarında ise antibakteriyel plastik (ABS) malzeme ile kaplanır. Ahşap kaplama olanlar da vardır. Bunun dışında lazımlıklı ve lazımlıksız olmak üzere iki çeşit hasta karyolası mevcuttur. Lazımlıklı olanların orta bölümünde bir boşluk bulunur ve bu sayede hastalar yatak üzerindeyken tuvalet ihtiyacını giderebilir. Boyalı veya kaplama olması dışında, lazımlıklı veya lazımlıksız olması da havalı yatakla birlikte kullanımını etkileyebilir. Havalı yatakların orta bölümünde lazımlık deliği olmadığı için lazımlıklı hasta karyolalarında kullanılması mümkün olmamaktadır. Hasta karyolasının boyalı veya kaplama olmasının havalı yatak kullanımını nasıl etkileyeceğini yazının devamında açıklayacağım.

Yazının başında da belirttiğim gibi havalı yataklar hasta karyolasının üzerine yerleştirilen yatağın üzerine serilerek kullanılır. Karyolanın fonksiyonlarına göre kullanılan yatağın özellikleri de değişir. Hasta yataklarının üretildiği malzemeler ve tasarımları havalı yataklarla birlikte kullanımını etkileyebilir. Örneğin, yaylı hasta yatakları, lazer kesimli (CNC kesim de denir) hasta yataklarına göre birkaç santimetre daha kalındır. Bunun üzerine 5-10 santimetre yüksekliğinde bir havalı yatak serilirse hasta normalden biraz daha yüksekte yatmak zorunda kalabilir. Bu durum, refakatçinin hastayla ilgilenirken harcadığı eforu değiştirebilir. Alçak seviyede yapması gereken bir uygulamayı yaylı yatak ve havalı yatakla birlikte 15-20 cm daha yüksekte yapmak durumunda kalabilir. Fazla önemsenmeyecek bir durum gibi görünse de bu tip küçük farklar sürekli olarak hasta bakan kişiler için ciddi olumsuzluklara yol açabilir.

Havalı yataklar, birçok hasta karyolası modeliyle ölçü olarak uyumludur ve tek kişilik yataklara göre üretilmiştir. Genellikle herhangi bir sorun olmamakla birlikte bazı durumlarda yatağın kenarından dışarı taşan hava kanalları karyolanın demir aksamının arasına sıkışıp hasar görebilir veya delinebilir. Daha önce bahsettiğim demir aksamın plastik veya ahşap malzemeyle kaplı olması durumunda ise karyolanın hareketli bölümlerinin arasındaki boşluklar daha az olmaktadır. Bu nedenle karyola hareket ettirilirken havalı yatağın dışarı taşan kısımlarının sıkışma ve zarar görme olasılığı daha yüksektir.

Havalı yatakların, hasta karyolası üzerine konulan lazer kesim veya yaylı tipte olan hasta yataklarının üzerine serildiğinden bahsetmiştim. Bu yataklar, karyola hareketlerine uygun şekilde üretildiği için havalı yatağın kullanımını engellemez. Örneğin, lazer kesim yatakların içinde hava boşlukları vardır ve yaylı yataklar da parçalı şekilde üretilmiştir. Karyolanın ayak veya baş bölümü hareket ettirildiğinde yataklar da ona uygun şekil alır. Hasta yatağı şekil değiştirdikçe üzerinde bulunan havalı yatak da şekil değiştirir. Havalı yatağın, üzerine serilen çarşafla iyice sabitlenirse, kayması ve hareket etmesi pek mümkün değildir.

“Havalı yatak hasta karyolasının fonksiyonlarını engeller mi?” sorusuna, “her iki ürün de doğru şekilde kullanılırsa herhangi bir sorun yaşanmaz” diye cevap verebilirim. Diğer bakış açısıyla “Hasta karyolası havalı yatağın fonksiyonlarını engeller mi?” sorusuna da yazıda cevap vermeye çalıştım. Dikkat edilecek en önemli noktalardan birisi havalı yatağın motorundan çıkan ve hava kanallarına gelen boruların sıkışmamasıdır. Karyolayı kullanırken buna çok dikkat etmek gerekir. Ayrıca havalı yatak, hasta yatağı üzerine çarşaf vasıtasıyla sabitlenmelidir.

Hasta bakım süreci, hastanede veya evde olması fark etmeksizin birçok değişkeni içinde barındırır. Bu nedenle uzun vadeli düşünerek hastanın ihtiyaçları karşılanmalı ve değişen koşullara uygunluk sağlayabilecek medikal ürünler tedarik edilmelidir. Ürünlerin eğitimleri de kullanıcılara doğru şekilde verilmelidir. Unutulmamalı ki bu konuda yaşanan sorunların çoğu bilgisizlikten kaynaklanmaktadır.

Ücretsiz olan bu hizmeti daha çok kişiye ulaştırabilmemiz için sizin desteğinize ihtiyacımız var. Sosyal sorumluluk projemize destek olmak için bu sayfayı sosyal medyada paylaşır mısınız?

Bilgi İste

Bilgi İste

Bu konuyla ilgili daha detaylı bilgi istiyorsanız aşağıdaki formu doldurun ve butona basıp lütfen bekleyin. En kısa sürede sizinle iletişime geçeceğiz. Bilgi hizmetimiz ücretsizdir.

Ad soyad (gerekli)

Telefon (gerekli)

E-posta (gerekli)

Butona basıp lütfen bekleyin.