Ana Sayfa » Blog Kategorisi: "Genel" » Evde Hasta Bakımında Karşılaşılan Zorluklar

Evde Hasta Bakımında Karşılaşılan Zorluklar

Evde sağlık hizmetleri dünyanın birçok kültüründe olan, tıbbi ve sosyolojik faydalar sunan bir çözüm olarak tanımlanabilir. İrlanda, Japonya, Suudi Arabistan, Amerika, Tayvan, Portekiz ve Belçika gibi birçok ülkede evde hasta bakım hizmetleri almak mümkündür. Büyük oranda yaşlı hastaları içinde barındırıyor olsa da, ihtiyaç duyulan durumlarda, yetişkin veya çocuk tüm hastalara evde sağlık hizmetleri verilebilir. Aileyi parçalanmaktan korumak, bireylerin yaşam koşullarını iyileştirmek, hasta yakınlarına dinlenme olanağı sunmak gibi artıları olan evde hasta bakım işlemleri birçok zorluğu da beraberinde getirmektedir. Artıları ve eksileriyle doğru bir şekilde değerlendirme yapılmaması durumunda süreç, oldukça yıpratıcı etkenlere sahip olabilmektedir.

Evde Hasta Bakımında Karşılaşılan Zorluklar

Evde sağlık hizmetleri, Türkiye’nin sosyokültürel yapısına oldukça uygun bir sistemdir. Kentleşmenin hızla arttığı ve modernleşmenin daha yoğun hissedildiği şehir yaşamında, huzur evi ve bakım evi sayıları hızla artmaktadır. Bunun yanında hasta yakınları manevi olarak sorumluluk hissetmekte ve hastalarını yalnız bırakmak istememektedirler. Evde sağlık hizmetlerinin gelişmesiyle hastalar ailelerinden ayrılmadan evlerinde tedavilerine devam edebilmektedir. Evde hasta bakarken karşılaşılabilecek olumsuz durumların ve zorlukların önceden bilinmesi, süreci kolaylaştıracaktır. Bu durumları tanımlayacak olursak en önemlilerini birkaç maddede açıklayabiliriz.

Yapılan bazı gözlemler hastaların, yaşamlarına karışıldığı ve mahremiyetlerinin teşhir edildiği hissine kapıldıklarını göstermektedir. Hasta bireyler kendilerini kuşatılmış ve özel alanına müdahale edilmiş gibi hissedebilirler. Bu şekilde hisseden hastalar depresyon yaşayabilmektedir. Bazen de aşırı ilgi yoğunluğu hastanın psikolojik durumuna olumsuz etki yapabilmektedir. Tüm vakalarda aynı şekilde semptomlar oluşması kuşkusuz mümkün değildir. Bu tarz durumlar bireyin bilinç düzeyi, karakter özellikleri ve ailenin yaklaşımı gibi etkenlerle ilgilidir.

Hastanın evde bakılması pahalı bir süreç olabilir. Hastalığın seyrine göre temin edilmesi gereken malzeme ve ekipmanlar ailelere büyük maddi külfet doğurabilir. Hastanın sağlık güvencesi varsa, satın alınan tıbbi ürünlerin bir kısmının ödemesi geri alınabilmektedir. SGK tıbbi ürünlerin tamamını karşılamasa da bir kısmını ödemektedir. Böylece hasta ve ailesi bir miktar fark bedeli ödeyerek bu ihtiyaçlarını karşılayabilmektedir. Hasta bakımında kullanılması gereken çok ürün vardır ve bu ürünlerin çoğu hijyen açısından bir kere kullanılıp atılmaktadır. Bu nedenle düzenli olarak satın alınması gerekir. Böylece masraflar sürekli olarak artmaktadır.

Özellikle bilinci yerinde olan hastaların hastaneden eve getirilmesi ve evde bakımına devam edilmesi hastanın ve ailesinin psikolojisi için daha olumlu olmaktadır. Bilinci olmasa da hastanın evinde bakılması her durumda daha iyidir. Aile için, hem maddi hem de manevi olarak hastanede olmaktansa evde olmak avantajlıdır. Nadiren de olsa bilinci yerinde olan bazı hastalar ailesine yük olduğunu düşünerek rahatsızlık hissetmektedir. Bu durum ailenin hastaya karşı tutumu ve ilgisiyle düzeltilebilir.

Evde Hasta Bakımında Karşılaşılan Zorluklar

Tamamen yatağa bağımlı olan hastaların transferi ve hareket ettirilmesi oldukça zordur. Hastanın odasının buna göre tasarlanması gerekir. Hasta taşıma (kaldırma) liftleri gibi tıbbi cihazlardan faydalanılabilir. Oturabilen hastalar için tekerlekli sandalyeler veya merdiven çıkma ve inme cihazları kullanılabilir. Motorlu ve birkaç farklı pozisyon alabilen hasta karyolaları sayesinde hastanın rahatlığı arttırılabilir ve bakımı kolaylaştırılabilir. Tıbbi cihazlar ve medikal ürünler her ne kadar bir maliyet oluştursa da hastaya uygun ürünler belirlenip en ekonomik şekilde bu sorunlar çözülebilir. Özellikle hastaların uzun vadede değişebilecek sağlık durumlarını göz önünde bulundurarak medikal ürün tercihi yapılmalıdır.

Evde Hasta Bakımında Karşılaşılan Zorluklar

Evde bakılan hastaların ailelerine büyük sorumluluk düşmektedir. Bu durum aile içinde sıkıntılara da sebep olabilmektedir. Aile bireyleri doğru bir şekilde iş bölümü yaparak bu maddi ve manevi yükleri eşit olarak paylaşmalıdır. Aile bireylerinin yaptıkları işler ve müsait oldukları vakitler belirlenerek refakat düzeni ayarlanabilir. Aile üyeleri, aralarındaki organizasyonu doğru şekilde yapmazlarsa birbirleriyle sorunlar yaşamaya başlayabilir. Bu durum hastayı da psikolojik açıdan olumsuz olarak etkileyecektir ve strese girmesine neden olacaktır.

Hastaya bakan aile üyelerinde, psikolojik rahatsızlıkların arttığı, özellikle takıntı gibi sorunların yoğun olarak görüldüğü araştırmalarla ortaya konmuştur. Bunun altında yatan en önemli etkenler, tıbbi bilgi birikiminin olmaması ve aşırı sorumluluk hissidir. Modern toplumlarda sıklıkla gözlenen bu takıntı durumu için doğru önlemlerin alınması gereklidir.

Tüm olumsuz yönlerinin yanında, iyileşme sürecini hızlandıran, gereksinim duyulan ilginin ve hizmetin tam olarak alınmasını sağlayan, bireyin toplumdan izole olmasına engel olan evde sağlık hizmetleri, uzman hekimlerin önerileri doğrultusunda düzenlenen medikal sistemlerdir. Sürecin iyi yönetilmesi daha çok fayda sağlayabilmek açısından çok önemlidir. Buna katkı sağlayan hekimlerin, hemşirelerin, hasta bakıcıların, refakatçilerin ve hastanın ailesinin büyük sorumluğu vardır.