Ana Sayfa » Blog Kategorisi: "Hastalıklar" » CPAP Cihazı Nasıl Çalışır? Ne İşe Yarar?

CPAP Cihazı Nasıl Çalışır? Ne İşe Yarar?

Uykuyla ilgili hastalıklar sıralandığında en sık görüleni uykusuzluktur (insomnia), ikinci sırada ise uyku apnesi yer alır. Uyku apnesi, sadece apne olarak da bilinir, uyku esnasında oluşan solunumsal problemlerden kaynaklanan ve uyku düzeninin bozulmasına sebep olan bir hastalıktır. Kişi uykudayken solunumsal hava akışının en az 10 saniye süreyle durması söz konusuysa buna uyku apnesi adı verilir. Hayat kalitesini ciddi şekilde düşüren ve hayati riskler oluşturan uyku apnesinin tedavisi için birkaç yöntem vardır. Bunlardan biri ameliyat, diğeri ağız içi aparat kullanımı, üçüncüsü ise PAP (positive airway pressure) tedavisi yani solunum cihazı tedavisidir. En az yan etkisi olan tedavi şekli PAP cihazlarıyla yapılandır. CPAP, OTOCPAP, BPAP, BPAP ST, BPAP ST AVAPS, OTOBPAP ve ASV gibi solunum cihazlarına PAP cihazı adı verilir. Uyku apnesi tedavisinde çoğunlukla CPAP ve OTOCPAP cihazları kullanılır. Uyku apnesi ile birlikte farklı hastalıklar mevcutsa veya hasta CPAP ya da OTOCPAP cihazına uyum sağlayamazsa diğer cihazlar da tedavi için uygulanabilir.

Detaylı Bilgi İste »

Uykudaki solunumsal problemler (horlama, solunum azalması, solunum durması ve benzeri) nedeniyle kandaki oksijen miktarı azalır ve karbondioksit miktarı artar. Bu durum öncelikle beyin olmak üzere tüm organları etkiler. Solunum sıkıntılarının özellikle uyku kalitesi üzerinde olumsuz etkisi çoktur.

CPAP Cihazı Nasıl Çalışır? Ne İşe Yarar?

Uyku apnesi bir sendrom hastalığıdır. Sendrom hastalığı olması sebebiyle birbirleriyle ilişkisiz gibi görünen belirtiler ancak bir araya geldiğinde uyku apnesini ifade etmektedir. Belirtilerinden bazıları horlama, gece sıkça uyanma, baş ağrısı, terleme, dinlenmemiş olarak uyanma, ağız kuruluğu, gün içinde uykulu olma, konsantrasyon bozukluğu, sinirlilik, stresli hissetme ve unutkanlıktır. Hastanın ve çevresindekilerin yaşamını çok ciddi şekilde etkilediği için hastalığın tedavi edilmesi gerekir. Bunun için farklı tedavi yöntemleri olsa da en etkili olanı PAP cihazı adı verilen solunum cihazlarının kullanımıdır. Uyku apnesi tedavisinde kullanılan PAP cihazları şunlardır:

  • CPAP Cihazı
  • OTOCPAP Cihazı
  • BPAP Cihazı
  • BPAP ST Cihazı
  • BPAP ST AVAPS Cihazı
  • OTOBPAP Cihazı
  • ASV Cihazı

Yukarıda belirtilen tüm cihazlar aslında birer CPAP cihazıdır. Cihazların çalışma fonksiyonları ve iç donanımları farklılık gösterse de yaptığı işler benzerdir, ancak bu cihazların her biri farklı solunumsal parametrelerle çalışmaktadır. Hastalığa ve tedavi şekline göre cihaz çeşidi ve parametreler değişkenlik gösterir.

PAP cihazları sürekli olarak pozitif yönlü solunum yolu basıncı üretir. Kullanıcının üst solunum yollarını sürekli olarak açık tutarak horlamayı ve solunum durmalarını önlemeyi hedefler. Cihazlar, uyku apnesi tedavisi için uygulanıyorsa her uykuda kullanılmalıdır. Hastada hem uyku apnesi hem de KOAH gibi bir akciğer hastalığı mevcutsa hekimler tarafından CPAP ve OTOCPAP dışındaki PAP cihazlarından biri önerilebilir. Böyle bir durumda sadece uyku esnasında değil uyanıkken de solunum cihazını kullanmak gerekebilir. Solunum cihazları hekim raporu ile verilir. Cihazların ne kadar süreyle hastaya uygulanacağı konusunda hekim önerilerine mutlaka uymak gerekir.

CPAP ve OTOCPAP cihazları tek seviyeli sürekli pozitif yönlü solunum yolu basıncı üretir. BPAP, BPAP ST, BPAP ST AVAPS, OTOBPAP ve ASV cihazları ise iki seviyeli sürekli pozitif yönlü solunum yolu basıncı üretir.

CPAP uygulaması akciğerleri henüz tam gelişmemiş prematüre bebeklerin tedavisi için de kullanılır. Hekimler, solunum problemi yaşayan bebeklere CPAP uygulayabilirler. Bu durum evde cihaz kullanımından ve uyku apnesi tedavisinden farklı bir durumdur.

CPAP Cihazı Nasıl Çalışır? Ne İşe Yarar?

Cihazların içinde anakart, basınç sensörleri, motor, havanın iletilmesini sağlayan borular ve havanın temizlenmesini sağlayan filtreler bulunur. Ayrıca cihaz çalışırken daha sessiz olmasına yarayan sünger bloklar mevcuttur. Anakarta cihazın tüm elektronik aksamı bağlıdır. Ekran, sensörler, hafıza kartı, nemlendirici ve motor cihazın anakartı tarafından yönetilir. Hekimlerin önerdiği kullanım parametreleri de anakart üzerinde yer alan hafızaya kaydedilir. Böylece cihaz, kaydedilen solunum parametrelerine uygun şekilde tedavi basıncı uygular. Bu basınç motor tarafından dış ortamdan alınan havayla oluşturulur ve hastaya iletilir.

Dış ortamdan cihaza alınan ve sonra hastaya iletilen hava filtrelerden geçirilerek zararlı partiküllerden arındırılır. Bu durum hem hastanın kirli havaya maruz kalmaması hem de cihazın daha uzun ömürlü olması için önemlidir. Motorun oluşturduğu havanın basıncı hastaya gönderilmeden önce sensörler vasıtasıyla ölçülür ve uygun tedavi basıncının uygulanması sağlanır. Ayrıca bazı cihazlar bu sensörler vasıtasıyla hastaya iletilen havanın titreşimlerini de ölçebilir ve bu sayede solunumla ilgili farklı parametreleri analiz edebilir.

Cihazdan çıkan hava solunum devresi (hortumu) vasıtasıyla hastaya kadar ulaştırılır. Solunum hortumları genellikle 180 cm uzunluğundadır. 90 cm, 60 cm, 48 cm ve 45 cm olmak üzere daha kısaları da vardır. Kısa olanlar, harici nemlendirme cihazıyla solunum cihazı arasında kullanılır. Solunum devrelerinin, kalınlığı 15 mm, 19 mm ve 22 mm olan çeşitleri mevcuttur. Bağlantı kısımları ise standart ölçülerdedir ve piyasadaki birçok cihaza ve maskeye uyumludur.

İçinden sensör hortumu geçen, ısıtıcı rezistanslı ve ince yapılı solunum devresi çeşitleri mevcuttur. Bunlar hastanın ihtiyacına ve cihazın özelliğine göre tercih edilebilir. İçinden sensör hortumu geçen solunum devresi hasta ucundaki basıncın ölçülebilmesini sağlar. Solunum devresinin içinden küçük bir hortum cihaza kadar uzanır. Hastanın kullandığı maskenin içindeki basınç bu şekilde ölçülebilir. Isıtıcı rezistanslı solunum devrelerinin üzerinde ise boydan boya ısıtıcı özelliği vardır. Bu hortumların bir tarafı cihazdaki soket girişine bağlanır ve ısıtıcı rezistans elektriğini bu şekilde alır. Çoğunlukla kış mevsiminde ısıtıcı nemlendirici özellikli cihazlardan çıkan nemli sıcak hava hortumdan geçerken soğuk ortamla karşılaşır ve yoğunlaşma oluşur. Yoğunlaşma nedeniyle hortumun içinde sıvı birikir. Bu da bir süre sonra hastayı rahatsız eden bir titreşime ve sese neden olabilir. Rezistanslı hortumlarda ısınma özelliği olduğu için hortum içinden geçen su buharı sıvıya dönüşmez. Bunun dışında bir de ince yapılı solunum devreleri vardır. Bunların iç yapısı daha az hacme sahip olduğu için kalın olanlara göre daha sessizdir ve az uğultu yapar.

CPAP cihazları ile kullanılan nazal (burun) maske, ora-nazal (ağız-burun) maske, solunum devresi ve ısıtıcı nemlendirici gibi aksesuarlar vardır. Hastanın ihtiyacına göre belirlenen maske, hekim tarafından önerilir. Maske çeşidi, yapılan uyku testlerinden sonra tespit edilir. Nazal ve ora-nazal maske tiplerinden farklı maskeler de vardır.

CPAP Cihazı Nasıl Çalışır? Ne İşe Yarar?

PAP Maskelerinin Çeşitleri Nelerdir?

  • Burun yastıkçıklı maske
  • Nazal kanül
  • Nazal maske
  • Oral maske
  • Ora-nazal maske
  • Tüm yüz maskesi

Maskeler her tür mekanik ventilatör (PAP cihazları da mekanik ventilatördür) ile non-invaziv uygulama yapılırken kullanılır. Maskelerin, vented ve non-vented denilen 2 tipi vardır. Vented, ekshalasyon portu olan; non-vented ise ekshalasyon portu olmayan maskelere verilen isimdir. Vented olanlara kaçaklı veya vispırlı, non-vented olanlara ise kaçaksız veya vispırsız adı verilir.

PAP cihazlarının hepsinde vispırlı maske kullanılır. Kaçaklı yani vispırlı olan maskelerin üzerinde küçük delikler vardır. Hasta nefes verdiğinde maske içinde biriken hava bu deliklerden dışarı atılır. Böylece karbondioksit maske içinde birikmez.

Vispırsız (kaçaksız) maskeler ise mekanik ventilatörlerle birlikte kullanılmak üzere tasarlanmıştır. Vispırsız maskelerin üzerinde delik yoktur. Hastanın verdiği nefes tekrar cihaza ulaşır ve ölçümleri yapıldıktan sonra mekanik ventilatör üzerinden dışarı atılır.

Kaçaklı ve kaçaksız diye tabir edilen özellikler, maskenin kenarlarından kaçan, hastayı rahatsız eden ve tedaviyi olumsuz etkileyen hava kaçağı sorunuyla karıştırılmamalıdır. Kullanılan solunum cihazına ve tedavi şekline göre tercih edilen bir maske özelliğidir.

    Sizin desteğinizle güçleniyoruz. Sosyal sorumluluk projelerimizi, hizmetlerimizi ve ürünlerimizi daha çok kişiye ulaştırabilmek için desteğinize ihtiyacımız var. Bu sayfayı sosyal medyada paylaşır mısınız?

    Bilgi İste

    Bu konuyla ilgili daha detaylı bilgi istiyorsanız aşağıdaki formu doldurun ve butona basıp lütfen bekleyin. En kısa sürede sizinle iletişime geçeceğiz. Bilgi hizmetimiz ücretsizdir.

    Butona 1 kere basıp bekleyin.