Astım

Astım

Astım, akciğerlerde bulunan hava yollarının uzun süreli iltihabi bir hastalığıdır. Solunum yollarının aşırı derecede duyarlı olmasına ve birkaç etken sebebiyle bazı zamanlarda daralmasına neden olur. Bu durum alerji veya enfeksiyon sebebiyle oluşabilir. Solunum yolları, astım nedeniyle iltihaplı, şiş, kızarık ve aşırı duyarlı hale gelir. Astımın diğer bir adı da bronş kasılmasıdır. Bronşların kasılması sebebiyle hava yolu daralır, nefes alıp vermek zorlaşır.

Nedeni Nedir?

Astım önemli bir solunum hastalığıdır ve kesin sebebi belli değildir. Genel kabul gören görüşe göre, doğuştan soluk boruları duyarlı bireylerde çevresel koşulların etkisi ile astım oluşmaktadır. Ayrıca geçirilen zatürre gibi solunum hastalıkları da astımın oluşmasında önemli etkenlerdendir.

Astımın tipik yapısı bronşların mukoza ödemiyle daralmasından ötürü olan episodik dispnedir (nefes darlığı). Bu durum, polijenik bir kalıtım biçiminde genetik kökenli olabilir, ayrıca enfeksiyon, alerji ve psikolojik faktörler de rol oynayabilir.

Astım

Nasıl Tedavi Edilir?

Astım tedavisinde çoğunlukla inhaler adı verilen medikal cihazlar kullanılır. İnhaler kullanımı ile lokal etki oluşturulduğu için, düşük dozla daha fazla etki elde edilebilir. Bu şekilde sistemik yan etkilerin önüne geçilmeye çalışılır. Alerjik astımlı hastaların bir kısmında ilaç tedavisi ve hastalığı önleme yöntemleri etkili olmamakta ve aşı tedavisi (immünoterapi) gerekli olmaktadır.

Astım, özellikle çocuklarda hafif bir tablo gösterebilir ve belirtiler bir süre sonra tamamen kaybolabilir. Hastalık özellikle ilk 6 yaşta geçici olabilir. Çoğu çocukta hafif veya orta dereceli olarak görülür. Ancak yetişkinlerde astım belirtileri çoğu kez ömür boyu kalıcıdır.

Bu hastalığın tedavisinde, kontrolü zorlaştıran tüm tetikleyici unsurlardan uzaklaşmak gerekir. Kirli hava koşullarında çalışmak veya sigara içmek gibi direkt solunum sistemini etkileyen durumlardan uzak durmak gerekir. Özellikle tütün ürünleri içen kişiler astım ataklarını daha sık ve ağır şekilde geçirmektedir. Hatta bazı durumlarda tedavilerine hastanede devam etmek zorunda kalabilirler. Sigara astımın temel ilacı olan inhaler ilaçlara karşı direnç geliştirmektedir. Bu nedenle de sigara kullanan kişilerin astım tedavisine daha az yanıt verdiği bilinir.

Astım

Cevabı Merak Edilen Sorular

  • Astım ilaçları şişmanlatır mı, iştah açar mı?
    Hayır, astım ilaçlarının hiçbirinde bu etkiler yoktur.

 

  • Spor yapabilir miyim, hangi sporları yapmamalıyım?
    Astımlı hastalar dalgıçlık ve tüple dalma dışında istedikleri sporu yapabilirler. Olimpiyat şampiyonu olmuş astımlı sporcular vardır.

 

  • Kaplıcalara gidebilir miyim?
    Genel olarak kaplıcalara gitmenizde bir sakınca yoktur. Ancak, kaplıca ortamındaki sıcak ve buharlı hava astımlıları rahatsız edebilir. Duyarlı kişilerde, aşırı nemli ortamda çoğalan küfler astım belirtilerini arttırabilir.

 

  • Mağara tedavisi yararlı mıdır?
    Bilimsel olarak yararlı olduğuna dair kanıt yoktur. Mağara içindeki havanın özellikleri bazı astımlıları sıkıntıya dahi sokabilir.

 

  • Akupunkturun tedavide yeri var mı?
    Bilimsel olarak yararlı olduğuna dair kanıt yoktur.

 

  • Hangi yiyecekleri yememeliyim?
    Astımlı hastalar için özel bir diyet yoktur. Besin alerjiniz yoksa yiyeceklerde seçici davranmanıza gerek yoktur.

 

  • Her yıl grip aşısı olmalı mıyım?
    65 yaş üzerindeyseniz her yıl grip aşısı olmanız önerilir.

 

  • Evde hayvan besleyebilir miyim?
    Astımlı hastaların bir kısmında evcil hayvanlara karşı alerji vardır. Bu hastalarda tedavinin en önemli kısmı evcil hayvanı evden uzaklaştırmak ve evcil hayvanı olanlarla da temas etmemektir. Evcil hayvanlara karşı alerji olmasa da alerji gelişme riski nedeniyle alerjik astımlı hastaların hayvan beslemesi önerilmez.

 

  • Deniz kenarında tatile gitmem sakıncalı mıdır?
    Tatile gitmenizde sakınca yoktur. Aşırı sıcak ve nemli hava herkes gibi sizi de rahatsız edebilir.

 

  • Hamile kalırsam ilaçları bırakmalı mıyım?
    Hamile kalırsanız astım ilaçlarını bırakmamalısınız.

 

  • Astım hastalığında aşı tedavisinin yeri nedir?
    Aşı tedavisi ancak seçilmiş bazı hastalarda düşünülmelidir. Aşı uzun süreli bir tedavi şeklidir. Uygun kişiler tarafından yapılmaz ise yeterince etkili olmadığı gibi bazı yan etkileri de görülebilir. Bu nedenlerle aşı tedavisine yalnızca alerji uzmanları tarafından karar verilmelidir.

 

  • Yıllardır aynı ilacı alıyorum, bünyem bağışıklık kazanmış mıdır?
    Astım ilaçlarına bağışıklık kazanılmaz.

 

  • Tüm ağrı kesiciler tüm astımlılara dokunur mu?
    Ağrı kesiciler tüm astımlılara dokunmaz. Ancak bir ağrı kesici ile astım belirtileriniz arttıysa diğerleriyle de aynı şey olabilir. Bu konuda doktorunuzdan görüş almalısınız.

 

  • Astım ilaçları çocuğumun büyümesini engeller mi?
    Doktor kontrolünde alınan astım ilaçlarının büyümeye etkisi yoktur.

 

  • Astım tedavisinde bitkiler ve doğal ürünlerden yardım alabilir miyim?
    Bitkilerin ve doğal ürünlerin astım tedavisinde bilimsel olarak kanıtlanmış bir etkisi yoktur. Astım ilaçlarınızı düzenli kullanırken, size zarar vermeyeceği kanıtlanmış doğal ürünleri almanızın tedaviye olumlu veya olumsuz bir etkisi olduğu söylenemez.

 

  • Bu hastalığın kesin tedavisi var mıdır?
    Astım uygun tedaviyle tam kontrol altına alınabilir, kişiler hiç astım hastası değilmiş gibi yaşamlarına devam edebilirler. Ancak müzmin bir hastalık olması nedeniyle hayatın herhangi bir döneminde bir tetikleyici nedeniyle astım belirtileri ortaya çıkabilir.

 

  • Astım kronik bronşite veya KOAH’a çevirir mi?
    Hayır, kronik bronşit ve KOAH farklı hastalıklardır, astımın ilerlemesiyle oluşmazlar.

 

  • Ne sıklıkla doktora gitmeliyim?
    Astım belirtileri birbirini takip eden iki gün devam ediyorsa hemen doktora gidilmelidir. Eğer hiç astım belirtisi hissedilmiyorsa yani tam kontrol altındaysa 3-4 ayda bir kontrole gitmek yeterlidir.

 

  • Sıklıkla solunum fonksiyon testi yaptırmamın bana bir zararı var mıdır?
    Hayır, bu testlerin hiçbir zararı yoktur.

 

  • Astımda tanı koyduracak bir kan incelemesi var mıdır?
    Hayır, yoktur.

 

  • Akciğer filminden astım olup olmadığı anlaşılır mı?
    Hayır, akciğer filmi astım tanısı koyulmasına yardımcı olmaz. Belirtilere neden olacak diğer akciğer hastalıklarını ayırt etmek için istenir.

 

  • Diş çektirmemde bir sakınca var mıdır?
    Diş çektirmenin astımlı hastalar için bir sakıncası yoktur. Ancak hastanın, kullanılan lokal anestezikler (uyuşturma amaçlı kullanılan ilaçlar) ve ağrı kesicilere karşı alerjisi varsa diş hekimine önceden bildirmelidir.

 

  • Ev için hava temizleme cihazı almam yararlı olur mu?
    Evet, faydası olur.

 

  • Arada bir sigara içmemin veya yanımda sigara içilmesinin bana zararı olur mu?
    Kesinlikle zararlıdır. Sigara içmek ve sigara dumanına maruz kalmak astım belirtilerinin ortaya çıkmasını tetikler.

 

  • Çocuğum astım hastası, büyüyünce geçer mi?
    Çocukluk çağında başlayan astım belirtileri bazı hastalarda erişkinliğe geçişle birlikte azalabilir. Ancak hayatın ilerleyen dönemlerinde belirtiler tekrar ortaya çıkabilir.

 

  • Astım, iş veya okul başarımı engeller mi?
    Uygun tedavi edilen, kontrol altında olan astım iş veya okul başarısını engellemez. Astımı olan pek çok iş adamı, siyasetçi ve bilim insanı vardır.

 

  • Astım cinsel yaşamımı etkiler mi?
    Uygun tedavi edilen, kontrol altında olan astım cinsel yaşamı etkilemez.

 

  • Sık idrar kaçırmam astım nedeniyle mi oluyor?
    İdrar kaçırma ile astım arasında doğrudan ilişki yoktur. Ancak astımda sık öksürük olması ve öksürük sırasında karın içi basıncın artması nedeniyle özellikle kadın hastalarda idrar kaçırma şikayeti görülebilir. Uygun tedaviyle astım düzelmesine rağmen aynı şikayetleriniz devam ediyorsa, bir kadın doğum veya üroloji uzmanına başvurmanız gerekebilir.